gedichten.nl
Gebruikersnaam of e-mail:  Wachtwoord:    Registreren
start rijmen vragen forum links zoek contact gastenboek inhoud











forum doorzoeken



 gedichten.nl: forum - taal / Dus, Maar aan het begin van een zin.



AuteurBericht
 
sandraGeplaatst op: 17:02:31 | 14-06-2004

Hoi!

Er is bij ons een discussie losgebarsten of je nu wel of niet maar, echter en dus aan het begin van een zin kan zetten in zakelijke schrijfsels.

zijn hier toevallig nederlandse docenten/studenten die dit weten?

mij is namelijk geleerd dat dit wel gewoon mag als je er meer de nadruk op wil leggen of als de zin te lang wordt. alvast bedankt voor de reactie.










Albert BoutGeplaatst op: 12:58:26 | 02-08-2004

dus:
grammaticaal verbindend voegwoord

maar:
tegenstellend voegwoord

Ik ga ervan uit, dat het gaat om de woorden ‘maar’ en ‘dus’ als voegwoord. Voegwoorden verbinden gewoonlijk twee delen (deelzinnen) in één zin. Zij worden soms voorafgegaan door een komma, vooral als er een rust gehoord wordt:
• De hoeken van die driehoeken zijn gelijk, dus zijn deze gelijkvormig.
• Hij is goed voor zijn werk, maar hij is geen aangenaam mens.
Als er geen rust gehoord wordt, hoeft er ook geen komma te staan:
• Gezond maar arm.
• Hij is een aardige man en goed voor de zaak.

Gewoonlijk staan deze voegwoorden midden in een zin. Het is niet gebruikelijk om een zin met een voegwoord te beginnen. Maar wat niet gebruikelijk is, is nog niet verboden.
Van Dale geeft voorbeelden waarbij ‘maar’ als openingswoord van de zin wordt gebruikt:
• Maar nu eerst iets anders (sommige scènes van Monty Python beginnen met “And now for something completely different”).
• Maar begrijpt u dat dan niet?
In deze voorbeelden gaat het meer om spreektaal dan om zinnen die in een zakelijke brief voorkomen. Je zult ze dan ook eerder in een roman tegenkomen, dan in een zakelijk stuk. Aan het door mij gegeven (onderstreepte) voorbeeld kun je echter zien, dat ook een zakelijke mededeling met een voegwoord als ‘maar’ kan beginnen. De reden daarvan is in dat geval de noodzaak om een lange zin te breken omwille van de leesbaarheid:
• Het is niet gebruikelijk om een zin met een voegwoord te beginnen, maar wat niet gebruikelijk is, is nog niet verboden.
• Het is niet gebruikelijk om een zin met een voegwoord te beginnen. Maar wat niet gebruikelijk is, is nog niet verboden.

Ook in zakelijke stukken kun je, behalve feitelijke mededelingen of objectieve meningen, enige emotie uitdrukken. Zo ontving ik jaren geleden een brief van een deurwaarder, aan wie ik begrip had gevraagd voor mijn betalingsachterstand vanwege de moeilijke persoonlijke omstandigheden waarin ik mij toen bevond. Hij schreef mij:
• “Geachte heer Bout. Ik heb uw brief gelezen en was tot tranen toe geroerd. Maar u dient wel binnen vijf dagen te betalen. Hoogachtend,…”.
De spot komt vooral voort uit de tegenstelling tussen de twee zinnen. Een conferencier zou de keuze hebben deze tekst als één zin uit te spreken (en dan zou er na geroerd een komma staan) of een kleine pauze in te lassen na ‘geroerd’ om een spanningseffect te bereiken. Dat effect zou de deurwaarder bereikt hebben als hij de brief aan mij had voorgelezen precies zoals hij hem geschreven had: met een punt na ‘geroerd’ en dus een spanningsverhogende pauze.

Om zulke effecten in een geschreven tekst te bereiken, moet je wel over de nodige taalvaardigheid en –creativiteit beschikken. Remco Campert gebruikt in zijn gedichten nogal eens het woord ‘maar’ en doet dat soms ook aan het begin van een “couplet”:

ik wil geen water uit de rotsen slaan
maar ik wil water naar de rotsen dragen
droge zwarte rots
wordt blauwe waterrots

maar de kranten willen het anders
willen droog en zwart van koppen staan
werpen dammen op en dwingen
rechtsomkeert












start  |   rijmen  |   vragen  |   forum  |   links  |   zoek  |   contact  |   gastenboek
inhoud           snelsonnet           gedichten           netgedichten
poëzie       hartenkreten       nederlands.nl
adverteren
vrijwaring