gedichten.nl
Gebruikersnaam of e-mail:  Wachtwoord:    Registreren
start rijmen vragen forum links zoek contact gastenboek inhoud











dichtwoordenboek





gedichten.nl: biografie

Abraham van Collem

[Rotterdam 1885 - Heemstede 1933]

Abraham Eliazer van COLLEM (Bram) was de zoon van Eliazar van Collem, venter in manufacturen, en Jetta Vroman, marktkoopvrouw.

Hij werd geboren in de Rotterdamse jodenhoek. Na een korte schoolopleiding kwam hij in de textielbranche terecht. Hij zou zijn hele leven blijven werken, eerst in de stoffenhandelhandel, daarna als zelfstandige met een groothandel en later door geldnood gedwongen als handelsreiziger.

 

Van Collem, die in 1890 in Amsterdam trouwde met Henriette Prins, met wie hij drie dochters en een zoon kreeg, verhuisde vijf jaar later met zijn gezin naar de hoofdstad.

 

De pogroms in Rusland in de jaren tachtig maakten een diepe indruk op hem. Ten bate van de vluchtelingen schreef hij een reeks beschouwingen, die in 1891 onder de titel ‘Russische melodieën’ werden gepubliceerd. Van Collem heeft zich altijd voor de emancipatie van verdrukten ingezet.

Onder de indruk van de denkbeelden van Theodor Herzl werd hij zionist. Hij was de eerste voorzitter van de mede door hem in 1899 opgerichte Nederlandsche Zionistenbond. Spoedig beschouwde hij het zionisme niet meer als middel tot verheffing van het joodse proletariaat. Die kon zijns inziens alleen door het socialisme worden bereikt. Binnen een jaar trad hij af als voorzitter en nam afscheid van het zionisme. 

Van Collem was socialist geworden na het bijwonen van een lezing van Henriette Roland Holst over het socialisme. In de SDAP behoorde Van Collem tot de radicaal-marxistische richting. Tussen 1900 en 1910 nam hij afstand van de sociaal-democratie, die naar zijn mening te reformistisch was geworden. Geïnspireerd door de Revolutie in Rusland werd hij 'communist' maar bij een partij heeft hij zich niet meer aangesloten.

  

Hoewel zijn dichterschap pas laat tot volle ontplooiing kwam, had Van Collem als jongen van veertien jaar zoveel literaire belangstelling dat hij Multatuli durfde opzoeken toen deze in Rotterdam was. Het was vooral zijn schoonvader, die het creatieve genie en de joodse dichterlijke stem in Van Collem ontdekte. Van Collem was een self-made man, die door zijn gebrekkige opleiding veel heeft moeten bijspijkeren. Hij publiceerde feuilletons en gedichten in De Kroniek, De Jonge Gids, De Nieuwe Tijd (waaraan hij van 1903 tot het einde van dit blad in 1921 meewerkte) en De Nieuwe Amsterdammer. Een aantal van deze gedichten is opgenomen in de bundel ‘Van stad en land’ (Rotterdam 1906). Zijn eerste belangrijke bundel ‘Liederen van huisvlijt’ (Bussum 1917) verscheen toen hij al bijna zestig jaar oud was. Daarna volgden in snel tempo andere liederenbundels, met als laatste het grote dichtwerk ‘God’ (Amsterdam 1930).

Het werk van Van Collem heeft een joodse, socialistische en religieuze inslag. Zijn religieuze gevoel kreeg vorm in een pantheïstische levensbeschouwing. Opstandigheid en toekomstverwachting spreken uit zijn werk. Zijn dichtkunst diende een groeiende bewustwording van bestaand onrecht en de komst van een betere toekomst. Van Collem is wel 'proletarisch dichter' genoemd. Anders als zijn leermeesters Henriette Roland Holst en Herman Gorter was hij dat, maar slechts voor een deel van zijn oeuvre. Gedichten als 'Gebed te Waalwijk' en 'Slachtveld' zijn beroemd geworden en ontbraken op geen voordrachtavond van de arbeidersbeweging en in geen bloemlezing. 

Van Collem was een opgewekt man, zachtmoedig en humoristisch. Hij was een stil en teruggetrokken mens die niet uit was op bekendheid of invloed. Hij was een bezield socialist met een filosofische inslag maar behoorde niet tot de intellectuele socialistische dichters zoals zijn vriend  Gorter. Zijn gedichten zijn niet altijd gaaf, soms onhandig, maar wel levend en kleurig. Ze bevatten veel van de maatschappelijke ellende, veel van de smart van de armen, veel van de hoop van de strijdenden. Het zuivere sentiment van zijn gedichten sprak de arbeiders aan. Dat was wat hem voor ogen stond: met zijn werk bijdragen tot het bewustwordingsproces van het proletariaat.


Werk:

Russische melodieën (1891)
Van stad en land (1906)
Liederen van huisvlijt (1917)
Liederen der gemeenschap (1918)
Opstandige liederen (1919)
Het wonder (1920)
Nieuwe liederen der gemeenschap (1920)
Van God en van de natuur (1921)
Liederen der gemeenschap. Derde bundel (1922)
Van de nieuwe gemeenschap der menschen (1924)
De soldaten (1927)
God (1930)





Inzendingen van deze schrijver

Titel Tabblad Schrijver Datum
1.Bloemen, sterren, grassen en de zonpoezieAbraham van Collem04-05-2017
2.Natuur ik luister naar uw wilpoezieAbraham van Collem14-11-2016
3.Wanneer het zomer werdpoezieAbraham van Collem05-09-2016
4.Ik wilde reiken naar een tijdpoezieAbraham van Collem04-05-2016
5.Liever dan mens te zijn, werd ik een wolkpoezieAbraham van Collem08-04-2016
6.DE VERWORPENEN poezieAbraham van Collem04-02-2015
7.Als gij met uw zingend hart...poezieAbraham van Collem29-12-2014
8.Ontembaar is in mij het wreed verlangen poezieAbraham van Collem27-06-2014
9.SPIJTIG MEILIEDpoezieAbraham van Collem05-05-2014
10.VAN DE NATUUR poezieAbraham van Collem02-11-2013
11.De wilde herfst komt langs de velden vegenpoezieAbraham van Collem19-10-2013
12.AVOND IS HET poezieAbraham van Collem08-09-2013
13.Zoals gij, zijn wij blinden en onwetendpoezieAbraham van Collem18-06-2013
14. Eens zal ik redevol zijnpoezieAbraham van Collem28-05-2013
15.Hoogste leven is de liefde levenpoezieAbraham van Collem08-02-2013
16. Wanneer gij niets verlangt, dan zal zij komenpoezieAbraham van Collem27-09-2012
17.In de kamerpoezieAbraham van Collem07-05-2012
18.Gods aangezicht het is...poezieAbraham van Collem17-02-2012
19.Het woudpoezieAbraham van Collem13-07-2011
20.Wanneer wij zullen naakt zijn als de zeepoezieAbraham van Collem28-06-2011
21.De dood, dat is, niet meer de zon zienpoezieAbraham van Collem20-05-2011
22.WANDELINGpoezieAbraham van Collem30-04-2011
23.LENTEpoezieAbraham van Collem18-03-2011
24.VOLKEREN DES KRUINSpoezieAbraham van Collem18-09-2010
25.DE GEEST RIJPTpoezieAbraham van Collem09-09-2010
26.NIEUWE JEUGDpoezieAbraham van Collem05-09-2010
27.TOEN BLIES UW ADEM,poezieAbraham van Collem01-09-2010
28.DE DAG STOND STRALENDEpoezieAbraham van Collem28-08-2010
29.Een dromend kind dat met de sterren speeltpoezieAbraham van Collem19-08-2010
30.KOM SOCIALISMEpoezieAbraham van Collem15-08-2010
31.MATTEN VLECHTENpoezieAbraham van Collem12-08-2010
32.Zijn wij tezamen, God?poezieAbraham van Collem19-01-2010
33.De avond valt, het wijde land wordt donkerpoezieAbraham van Collem20-06-2009
34.VoorjaarpoezieAbraham van Collem30-05-2009
35.Ik wilde dit voor uw levenpoezieAbraham van Collem12-01-2009
36.Zoals gijpoezieAbraham van Collem10-09-2008
37.De donkere veroestte blaren...poezieAbraham van Collem05-11-2007
38.Dit zal het einde zijnpoezieAbraham van Collem15-10-2007
39.Die na mij komen, deze zullen wetenpoezieAbraham van Collem25-09-2007
40.Diepe verachting...poezieAbraham van Collem04-11-2006
41.Als gij mij leest, dan moet gij mededichtenpoezieAbraham van Collem05-09-2006
42.ER IS DE STANK VAN GELDpoezieAbraham van Collem26-08-2006
43.DE STRAATVEEGpoezieAbraham van Collem14-06-2006
44.Slachtveld poezieAbraham van Collem10-12-2005
45.GEBED TE WAALWIJK poezieAbraham van Collem29-08-2005
46.Liever dan een mens te zijn...poezieAbraham van Collem13-08-2005
47.Voor het VaderlandpoezieAbraham van Collem01-08-2005










start  |   rijmen  |   vragen  |   forum  |   links  |   zoek  |   contact  |   gastenboek
inhoud           snelsonnet           gedichten           netgedichten
poëzie       hartenkreten       nederlands.nl
adverteren
vrijwaring