inloggen

biografie: Jan Hanlo

[Bandung 1912 - Valkenburg 1969]

Jan Hanlo werd in 1912 in Bandung op Java geboren. Hij was enig kind. Na twee jaar nam zijn moeder hem mee terug naar Nederland (Deurne). In 1923 scheidden zijn ouder. Jan Hanlo groeide op onder de hoede van zijn grootouders. Na de pensionering van zijn grootvader ging de familie in Valkenburg wonen.

Jan Hanlo maakte de HBS af in Valkenburg, studeerde kort journalistiek in Utrecht, volgde als toehoorder colleges psychologie en kunstgeschiedenis; hij haalde tenslotte een akte MO A Engels.

In 1943 werd hij door de Duitsers te werk gesteld in een werkkamp bij Berlijn. Hij wist te ontsnappen naar Amsterdam, waar hij o.a. een baan had als leraar Engels. In de jaren na de Tweede wereldoorlog gaf Jan Hanlo Engels aan Instituut Schoevers in Amsterdam (12 jaar). Toen hij - heel kort - op een middelbare school inviel, bleek hij geen orde te kunnen houden.

In 1947 sprong hij van het dak van zijn kosthuis in Amsterdam. De brandweer moest er aan te pas komen om hem weer 'op de grond' te krijgen. Kort daarna werd hij in de Valeriuskliniek opgenomen wegens een acute psychose. Zijn ervaringen in deze kliniek beschreef hij indringend in 'Zonder geluk valt niemand van het dak'.

Jan Hanlo woonde in Valkenburg, in het poortwachtershuisje (vaak is sprake van 'tuinhuisje') van de volkshogeschool 'Geerlingshof'. In Valkenburg bleef Hanlo een buitenstaander. Men vond zijn gedichten 'flauwekul'. Cafébezoeken liepen uit op vechtpartijen en eindigden in het politiebureau.

Jan Hanlo wordt soms gerekend tot de experimentelen onder de 'Vijftigers'. Hij is door de diversiteit van zijn werk heel moeilijk tot een stroming te rekenen. Zelf meende hij dat de waarde van een literair werk voortkomt uit de universele waarheid, de inhoud die via een omweg (de vorm) wordt overgebracht op de lezer. Terugkerende thema's in zijn werk zijn: de liefde, de poëzie, de schoonheid, de humor en de jeugd.

Jan Hanlo was een jazz-liefhebber, vooral van jazz van vóór de Tweede Wereldoorlog.

Jan Hanlo baarde in 1954 opzien met zijn klankdicht 'Oote boe'. Dit leidde tot Eerste-Kamervragen van de VVD over dit 'infantiel gebazel', die de subsidie aan het blad waar het gedicht in verschenen was ter discussie stelde.

Jan Hanlo bemoeide zich altijd intensief met de redactie van zijn teksten. Dit tot het plaatsen van punten en komma's toe. Heel duidelijk wordt dit bij het lezen van zijn brieven. Deze drang tot perfectie zal ook de oorzaak zijn van zijn kleine oeuvre (nog geen 100 gedichten). Hij sprak zelf van zijn 'microproductie'.

Jan Hanlo kreeg op 14 juni 1969 een motorongeluk met zijn Vincent 1000 cc bij Berg en Terblijt. Hij knalde tegen een tractor die linksaf sloeg zonder richting aan te geven. Op 16 juni 1969 overleed hij aan een longembolie.

Een groot deel van het werk van Jan Hanlo verscheen pas na zijn dood.

Werk:

Het vreemde land (1951)
The varnished - het geverniste (1952)
Niet ongelijk (1957)
In een gewoon rijtuig (1966)
Moelmer (1967)
Go to the Mosk (1971)
Zonder geluk valt niemand van het dak (1972)
Mijn benul (1974)
Hou je van me altijd (1975)
Le moment suprême (1981)
Lied dat ik van een krankzinnige hoorde (1982)

Inzendingen van deze schrijver

26 resultaten.

Wij komen ter wereld

gedicht
5,0 met 5 stemmen 2.125
Wij komen ter wereld, met rouw, uit de graven;
met rouw die gepast is, omdat wij nog dood zijn.
Ons lichaam ontstond uit de grond en uit planten,
om eens te bereiken een veilige haven....

Nieuwe Merels

gedicht
4,0 met 2 stemmen 1.510
Er was een man
die bij elke strofe
die hij hoorde van
de merel ...

Jossie

gedicht
3,7 met 3 stemmen 1.320
Jossie lief Jossie. Klein Jossie. Goed Jossie.
Goed lijf Jossie. Goed zicht. Goed ziel, denk.
Weet niet goed ziel Jossie. Ken niet goed ziel Jossie.
Ziel Jossie. Goed Jossie ís goed ziel Jossie misschien. ...

Klondike

gedicht
4,0 met 2 stemmen 1.187
zo blijft men trouw
omdat men wel niets beters weet
dat men zou kunnen doen of redden kon
van wat men niet vergeet....

naamloos

gedicht
3,5 met 2 stemmen 2.670
een woest en ledig ideaal wens ik
blind voor al het andere
-mocht ik mijn kracht vinden
wie wekt mij uit mijn half-dood ...

Niet ongelijk

gedicht
3,7 met 3 stemmen 2.100
Niet ongelijk is de lijn van je ogen
aan de lijnen van meeuwen of vooral die van visdiefjes
Toeval? Een romantisch bewijs voor één Schepper?
Ik weet niet. Wel weet ik dat je ogen al lang weer...

's Morgens

gedicht
4,5 met 2 stemmen 3.735
Voor Mai
Het was half vijf ’s morgens in april
Ik liep, en floot de St. Louis Blues
Maar ik floot die op mijn eigen wijze...

Opstel

gedicht
2,5 met 4 stemmen 7.111
Ik zou U een wijze raad geven over de liefde,
lezer,
en een betere inlichting over dat waarvan
wij zoveel verwachten,...

Ik denk aan U

gedicht
4,5 met 4 stemmen 9.586
Gij mergelende dronkaards
wáárheen voert uw weg?
Uw huid bespant uw jukbeen
elke dag weer strakker....

Regen regen

gedicht
4,0 met 3 stemmen 5.208
Regen regen
allerwegen
rechte stralen
water water...

Kroop de mist tussen de bomen?

gedicht
4,5 met 2 stemmen 5.642
Kroop de mist tussen de bomen?
Dan is het herfst.
Vloog de bonte kraai over het dak?
Dan is het herfst....

Voortreffelijke boeken

gedicht
4,0 met 2 stemmen 15.354
Voortreffelijke boeken kocht ik.
Zij willen graag mijn koop belonen.
Maar ongelezen wachten zij,
Want steeds verwijlt mijn geest het meest...

Sonnet

gedicht
5,0 met 4 stemmen 3.801
goeden nacht mandarijn
uw gouden mantel werd vandaag gebracht
en ook de blauwe van uw schoonzoon
en de witte van uw jongste dochter...

Waarover zal ik zingen

gedicht
4,5 met 4 stemmen 11.201
Waarover zal ik zingen
over regenjassen over het lover van geboomte
of zal ik van de liefde zingen
Waarover zal ik zingen over vliegmachines...

Voortreffelijke boeken

gedicht
4,0 met 3 stemmen 5.912
Voortreffelijke boeken kocht ik.
Zij willen graag mijn koop belonen.
Maar ongelezen wachten zij,
Want steeds verwijlt mijn geest het meest...

Vers

gedicht
3,2 met 24 stemmen 5.141
Op mijn gitaar kan ik zacht een snaar aanslaan
en dan mijn vingers vormen tot een ongewoon akkoord
of laat des avonds langs de door de storm beruiste bomen gaan
'k Kan bladeren in een boek met platen...

Liever líever

gedicht
2,7 met 19 stemmen 6.873
Je leest een heel dik boek
Je bent er door geboeid
En liever daarmee dan met mij
Is 't dat je je bemoeit ...

De Mus

gedicht
3,0 met 75 stemmen 19.674
Tjielp tjielp - tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp - tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp...

Waarover zal ik zingen

gedicht
3,2 met 16 stemmen 8.574
Waarover zal ik zingen
over regenjassen over het lover van geboomte
of zal ik van de liefde zingen
Waarover zal ik zingen over vliegmachines...

Vogels

gedicht
3,3 met 63 stemmen 24.969
Wiekelwakke vlindervleugels
Grijs of terracottakleurig
Hemelsblauw of bleek als schelpen
Fladderen om bloemenkelken....

Vers per 7 juni 1951

gedicht
3,3 met 172 stemmen 116.186
Bedoel je Josje met de kleine ogen?
Nee, met de grote.
Bedoel je Josje met de schelle stem?
Nee met de mooie. ...

WAT ZIJ BEDOELEN

gedicht
3,5 met 128 stemmen 125.138
Schilders schilderen wanneer zij 't kunnen
't engelgezicht van wie zij beminnen
maar ik die niet schilder
wat moet ik beginnen...

Ik noem je etc.

gedicht
2,8 met 685 stemmen 70.583

ik noem je: bloemen
ik noem je: merel in de vroegte
ik noem je: mooi...

HOND MET BIJNAAM KNAK

gedicht
3,6 met 321 stemmen 34.377
God, zegen Knak
Hij is nu dood
Zijn tong, verhemelte, was rood
Toen was het wit ...

Zo meen ik dat ook jij bent

gedicht
3,3 met 150 stemmen 49.437
zoals de koelte 's nachts langs lelies
en langs rozen
als wit koraal en parels diep in zee
zoals wat schoon is rustig schuilt ...