inloggen

biografie: P.C. Boutens

1870 - 1943

Boutens, Pieter Cornelis  [Middelburg 1870- Den Haag 1943]

 

Zijn ouders waren streng protestants.

Godsdienstige verwikkelingen in zijn omgeving vervreemdden hem al in zijn jeugdjaren  van het geloof. Zijn zwakke gezondheid leidde tot vereenzaming.

Op 18-jarige leeftijd vertaalde hij Plato’s Symposion: zijn uitgangspunt voor zijn eigen opvattingen over liefde en erotiek. Hij studeerde tegen de wens van zijn vader klassieke letteren en heeft meerdere jaren als leraar gefunctioneerd, waarna hij ambteloos burger werd.

 

Zijn debuut Verzen (1898) laat  aansluiting zien  bij het ‘sensitivisme' van Gorter.

Het hoogtepunt van beeldkracht en lyriek is Stemmen (1907).

In het gedicht Beatrijs (1908) gaf hij een moderne versie van het middeleeuwse verhaal over de kloosterzuster die in de wereld terugkeert vanwege haar liefde voor een ridder. Boutens' versie speelt zich af op het ritme van de natuur in een typisch Hollands landschap. Door het ontbreken van het zondemotief heeft het gedicht niet de tragische spanning van het origineel. Het boeit vooral door de romantische lieflijkheid en de lyrische betovering. De Beatrijs werd Boutens' populairste gedicht, vaak herdrukt en veelvuldig voorgedragen.

Met Carmina (1912) beginnen de gedichten waarin vele lezers te veel ‘geest' en te weinig ‘gevoel' lazen.

Boutens' levensleer gaat berusten op een eclectisch platonisme. De schoonheid is voor hem het deel van de uitverkorene, die er door de liefde heen geleid wordt. Eros is daarbij zowel leidsman als eeuwig doel. Parallel met deze ideeënleer lopen zijn opvattingen over de homofiele liefde, die de macht heeft kunstenaars te bezielen, zoals Plato zelf en Sappho. Boven christelijke opvattingen over zonde en schuld voelt Boutens zich als dichterlijke uitverkorene verheven.

In latere bundels (vooral Zomerwolken, 1922) treft men een meer christelijk georiënteerde religiositeit aan. Zijn laatste bundel, Tusschenspelen (1942), getuigt opnieuw van zintuiglijkheid  en maakt gebruik van concrete beelden.

 

Naast werk van Plato en Sappho heeft Boutens ook Griekse tragedieschrijvers vertaald, en van Homerus de Odyssee en een deel van de Ilias.

 

Enkele werken:

Praeludiën (1902)

Spel van Platoons leven (1908)

Vergeten liedjes (1909)

Lente-maan (1916)

Strophen uit de nalatenschap van Andries de Hoghe (1919)

Sonnetten (1920)

Oud-Perzische kwatrijnen (1930)

Bezonnen verzen (1931)

Honderd Hollandsche kwatrijnen (1932)


Inzendingen van deze schrijver

87 resultaten.

In de mist

poezie
4,0 met 1 stemmen 1.502
De zon wordt onverbeeldbaar schoon
Boven de mist die houdt omhangen
Der wereld windestille woon
In dit vertederd dagenlang verlangen....

Gestoorde eenzaamheid

poezie
2,4 met 5 stemmen 1.573
Wij bleven onveranderd trouw aan 't heden;
Zij zijn het, die nu bij ons willen zijn,
Zich redden uit hun donker en 't verleden
In onze zaalge avondschijn....

Mijn kind, ik ben niet rijk

poezie
4,1 met 8 stemmen 1.706
Mijn kind, ik ben niet rijk,
Al ben ik niet zo arm als 'k lijk.
O, al bezit wordt wonderlijk,
Zodra men komt te leren...

Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren

poezie
4,0 met 5 stemmen 1.706
Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren,
Worden de sterren in de nacht geboren,
Vuurbloemen die de rijzendranke roeren
Van donkre aardtochten naar Gods ooglicht boren....

Avondwandeling

poezie
3,3 met 6 stemmen 1.262
Wij hebben ons vandaag verlaat!
Pas bij de laatste brug
Waar 't voetpad tussen 't gras vergaat,
Daar keerden wij terug....

De smalle ring

poezie
4,0 met 6 stemmen 1.081
De smalle ring, de gouden band
Schendt niet de naaktheid van uw hand,
Gelijk uw stralend lijf niet weet
De schaduw van zijn donkre kleed:...

Minnen is beter dan bemind te worden

poezie
2,8 met 5 stemmen 1.169
Minnen is beter dan bemind te worden,
Oneindiger en eeuwger als de grote
Hemelen die de duistere besloten
Tuin dezer aarde in hunnen luister gorden -...

In de manteling bij Domburg

poezie
3,1 met 7 stemmen 1.922
In de spanne luwe stilte
In de wieg van ’t glooiend mos
Lig ik: boven vaart de zilte
Zeewind over ’t neigend bos....

Sponsae aeternae

poezie
3,6 met 8 stemmen 1.524
Ik weet dat gij mij nog verschijnen zult,
Zo zeker als de bloemen wederkomen:
Der dingen dove dek hebt gij genomen,
Het donkre leven dat de steden vult,...

Nacht-stilte

poezie
3,8 met 16 stemmen 2.363
Stil, wees stil: op zilvren voeten
Schrijdt de stilte door de nacht,
Stilte die der goden groeten
Overbrengt naar lage wacht......

Geven en nemen

poezie
3,2 met 6 stemmen 1.745
Zo komt er nooit een eind aan ‘t geven:
Ik geef maar wat ik geef, blijft mijn…
De wondre dingen van dit leven
Willen niet weggeschonken zijn....

De maan is al boven de seringen

poezie
3,9 met 12 stemmen 3.713
De maan is al boven de seringen;
De stralen hellen de kruinen langs...
De nachtegaal houdt zich stil van zingen
Tot de hof verlucht staat van haar glans....

Solus in aedibus amoris *

poezie
3,5 met 12 stemmen 3.692
Daar steekt de nacht op en de zwarte wind -
En open vind
Ik als mijn eigen
Uw woning wier beveiligd zwijgen...

Daar ruimt de wind...

poezie
3,0 met 14 stemmen 3.272
Daar ruimt de wind en vaagt de heemlen schoon.
Vanavond nog zult gij verheerlijkt zijn
Wanneer de winden sluimren aan uw troon,
De sterren vlammen in uw baldakijn: ...

Mag ik...

poezie
3,0 met 6 stemmen 2.450
Mag ik uit de wilde spelen
van dit wisslend licht en donker,
uit de wankle op- en neergang
der verbloeiende getijden...

De hoge zon

poezie
3,6 met 12 stemmen 3.155
De hoge Zon heeft heden schoon bevonden
De bleke Herfst. Dalend tot waar zij zat,
Heeft hij uit nevelsluier teer ontwonden
Haar tengre lijf, van tranen en nachtdauw nat....

OKTOBER

poezie
4,5 met 6 stemmen 2.510
Getij van Westerstorm en stille wolkendagen,
Van zondoorvloeide nevel, mistvergulde dauw, -
Alleen de blijdschap van een god kan lachend dragen
De zijden weelde van uw weemoeds kleurge rouw....

Het geredde kind

poezie
2,7 met 11 stemmen 2.111
'Gij kunt niet raden met wat liefde wonderbaar
De grote diepe zee ik minnen moet,
Sinds, vader, gij met eigen lijfsgevaar
Mij opbracht uit haar vloed. ...

NAMEN

poezie
3,2 met 18 stemmen 5.050
Wat is u of mij een naam,
Werelds prijs of werelds blaam,
Als de ziel de dingen weet en mint
Dieper dan hun naam, mijn kind?...

Sonnet

poezie
3,8 met 17 stemmen 5.201
Sponsae aeternae*
Ik weet dat gij mij nog verschijnen zult,
Zo zeker als de bloemen wederkomen:
Der dingen dove dek hebt gij genomen,...

Wanhoop

poezie
3,8 met 10 stemmen 5.644
Niet meer hoop ik uit dit schemerduister licht:
Al de heemlen sloten achter uw vervluchten luister dicht.

Wat bedoelen al der aarde, al der sterren prachten nu?...

Lethe *

poezie
3,8 met 12 stemmen 2.949
‘Hoe over 't brandend blind bazalt
Vind ik de weg naar Lethe? -
O alles te vergeten
Eer de avond valt!...

IN MEMORIAM

poezie
3,0 met 3 stemmen 2.553
Vanavond sluit de zomertijd
Met winst vóór maanden ingeboet:
Een vol uur nachtrust komt tegoed
Aan wie zich braaf te slapen leit, ...

Een luttel aarde, een luttel hemel

poezie
3,0 met 14 stemmen 3.031
Een luttel aarde, een luttel hemel
Heeft ziel als haar bezit gewonnen,
Een luttel aarde, een luttel hemel
Tot eigen heerlijkheid gelouterd...

Bij de lamp

poezie
2,9 met 14 stemmen 2.468
Bij de lamp blijf ik alleen.
Waar uw kus en lach verdween,
Sluit de stilte rond mij heen
...

Nacht

poezie
4,2 met 6 stemmen 2.207
Vind ik u eindlijk, broeder Nacht?
Hoe heb ik dag en nacht gesmacht
Naar 't water uwer ogen.
Wel viel de dauw der donkerheid, ...

Rijk gemis

poezie
4,3 met 3 stemmen 1.749
Als onwisselbare schat
Draagt de ziel heur rijk gemis
Door de bonte wildernis
Van de grote mensenstad: ...

De ziel spreekt

poezie
4,0 met 3 stemmen 1.624
Lijd getroost; want ik zal klaren,
Eer uw tranen zijn vervuld,
Tot de lach die al uw jaren
In zijn éne luister hult. ...

HART EN LAND

poezie
3,7 met 3 stemmen 1.389
Mijn hart wou nergens tieren
En nergens vond het vree
Dan tussen uw rivieren
Nabij uw grote zee, ...

IN MORTEM MATRIS*

poezie
4,0 met 4 stemmen 1.288
Hoe hebt Ge Uw uur vooruit geweten,
En stil Uw taak daarnaar gericht!
Elk krijgt zijn deel, elk krijgt zijn plicht
Naar diepst behoeven toegemeten....