inloggen

biografie: P.C. Boutens

1870 - 1943

Boutens, Pieter Cornelis  [Middelburg 1870- Den Haag 1943]

 

Zijn ouders waren streng protestants.

Godsdienstige verwikkelingen in zijn omgeving vervreemdden hem al in zijn jeugdjaren  van het geloof. Zijn zwakke gezondheid leidde tot vereenzaming.

Op 18-jarige leeftijd vertaalde hij Plato’s Symposion: zijn uitgangspunt voor zijn eigen opvattingen over liefde en erotiek. Hij studeerde tegen de wens van zijn vader klassieke letteren en heeft meerdere jaren als leraar gefunctioneerd, waarna hij ambteloos burger werd.

 

Zijn debuut Verzen (1898) laat  aansluiting zien  bij het ‘sensitivisme' van Gorter.

Het hoogtepunt van beeldkracht en lyriek is Stemmen (1907).

In het gedicht Beatrijs (1908) gaf hij een moderne versie van het middeleeuwse verhaal over de kloosterzuster die in de wereld terugkeert vanwege haar liefde voor een ridder. Boutens' versie speelt zich af op het ritme van de natuur in een typisch Hollands landschap. Door het ontbreken van het zondemotief heeft het gedicht niet de tragische spanning van het origineel. Het boeit vooral door de romantische lieflijkheid en de lyrische betovering. De Beatrijs werd Boutens' populairste gedicht, vaak herdrukt en veelvuldig voorgedragen.

Met Carmina (1912) beginnen de gedichten waarin vele lezers te veel ‘geest' en te weinig ‘gevoel' lazen.

Boutens' levensleer gaat berusten op een eclectisch platonisme. De schoonheid is voor hem het deel van de uitverkorene, die er door de liefde heen geleid wordt. Eros is daarbij zowel leidsman als eeuwig doel. Parallel met deze ideeënleer lopen zijn opvattingen over de homofiele liefde, die de macht heeft kunstenaars te bezielen, zoals Plato zelf en Sappho. Boven christelijke opvattingen over zonde en schuld voelt Boutens zich als dichterlijke uitverkorene verheven.

In latere bundels (vooral Zomerwolken, 1922) treft men een meer christelijk georiënteerde religiositeit aan. Zijn laatste bundel, Tusschenspelen (1942), getuigt opnieuw van zintuiglijkheid  en maakt gebruik van concrete beelden.

 

Naast werk van Plato en Sappho heeft Boutens ook Griekse tragedieschrijvers vertaald, en van Homerus de Odyssee en een deel van de Ilias.

 

Enkele werken:

Praeludiën (1902)

Spel van Platoons leven (1908)

Vergeten liedjes (1909)

Lente-maan (1916)

Strophen uit de nalatenschap van Andries de Hoghe (1919)

Sonnetten (1920)

Oud-Perzische kwatrijnen (1930)

Bezonnen verzen (1931)

Honderd Hollandsche kwatrijnen (1932)


Inzendingen van deze schrijver

87 resultaten.

In de manteling bij Domburg

poezie
3.1 met 7 stemmen 1.890
In de spanne luwe stilte
In de wieg van ’t glooiend mos
Lig ik: boven vaart de zilte
Zeewind over ’t neigend bos....

Sponsae aeternae

poezie
3.6 met 8 stemmen 1.490
Ik weet dat gij mij nog verschijnen zult,
Zo zeker als de bloemen wederkomen:
Der dingen dove dek hebt gij genomen,
Het donkre leven dat de steden vult,...

Oude wijn

poezie
3.5 met 13 stemmen 2.838
Oude wijn van vreugd gekelderd,
Die, mijn late lust en lied,
Daaglijks op mijn tafel heldert
In verkristallijnd verdriet -...

Op de thuisreis

poezie
2.9 met 20 stemmen 3.462
In het stergedoofde Zuiden,
In het vroeg ondiepe licht
Bleekt een grote wassen maan,
Als een droom niet meer te duiden,...

Nacht-stilte

poezie
3.8 met 16 stemmen 2.322
Stil, wees stil: op zilvren voeten
Schrijdt de stilte door de nacht,
Stilte die der goden groeten
Overbrengt naar lage wacht......

Rosengarten

poezie
3.4 met 7 stemmen 1.262
Berlijn
Ik heb iets bijna schoons aanschouwd
Hier waar de jacht der oppervlakkigheid
Al schone dingen veil voor goud...

Geven en nemen

poezie
3.2 met 6 stemmen 1.709
Zo komt er nooit een eind aan ‘t geven:
Ik geef maar wat ik geef, blijft mijn…
De wondre dingen van dit leven
Willen niet weggeschonken zijn....

De maan is al boven de seringen

poezie
3.9 met 12 stemmen 3.677
De maan is al boven de seringen;
De stralen hellen de kruinen langs...
De nachtegaal houdt zich stil van zingen
Tot de hof verlucht staat van haar glans....

De wolken spieglen

poezie
3.3 met 9 stemmen 2.104
De wolken spieglen in de zee.
Het is geen avond en geen nacht:
Geen schijn van zon of maan of ster
Vloeit door het hoge koele blauw...

Solus in aedibus amoris *

poezie
3.5 met 12 stemmen 3.669
Daar steekt de nacht op en de zwarte wind -
En open vind
Ik als mijn eigen
Uw woning wier beveiligd zwijgen...

Daar ruimt de wind...

poezie
3.0 met 14 stemmen 3.253
Daar ruimt de wind en vaagt de heemlen schoon.
Vanavond nog zult gij verheerlijkt zijn
Wanneer de winden sluimren aan uw troon,
De sterren vlammen in uw baldakijn: ...

Mag ik...

poezie
3.0 met 6 stemmen 2.429
Mag ik uit de wilde spelen
van dit wisslend licht en donker,
uit de wankle op- en neergang
der verbloeiende getijden...

De hoge zon

poezie
3.6 met 12 stemmen 3.133
De hoge Zon heeft heden schoon bevonden
De bleke Herfst. Dalend tot waar zij zat,
Heeft hij uit nevelsluier teer ontwonden
Haar tengre lijf, van tranen en nachtdauw nat....

OKTOBER

poezie
4.5 met 6 stemmen 2.476
Getij van Westerstorm en stille wolkendagen,
Van zondoorvloeide nevel, mistvergulde dauw, -
Alleen de blijdschap van een god kan lachend dragen
De zijden weelde van uw weemoeds kleurge rouw....

Het geredde kind

poezie
2.7 met 11 stemmen 2.088
'Gij kunt niet raden met wat liefde wonderbaar
De grote diepe zee ik minnen moet,
Sinds, vader, gij met eigen lijfsgevaar
Mij opbracht uit haar vloed. ...

NAMEN

poezie
3.2 met 18 stemmen 5.023
Wat is u of mij een naam,
Werelds prijs of werelds blaam,
Als de ziel de dingen weet en mint
Dieper dan hun naam, mijn kind?...

Sonnet

poezie
3.8 met 17 stemmen 5.172
Sponsae aeternae*
Ik weet dat gij mij nog verschijnen zult,
Zo zeker als de bloemen wederkomen:
Der dingen dove dek hebt gij genomen,...

Wanhoop

poezie
3.8 met 10 stemmen 5.620
Niet meer hoop ik uit dit schemerduister licht:
Al de heemlen sloten achter uw vervluchten luister dicht.

Wat bedoelen al der aarde, al der sterren prachten nu?...

Lethe *

poezie
3.8 met 12 stemmen 2.888
‘Hoe over 't brandend blind bazalt
Vind ik de weg naar Lethe? -
O alles te vergeten
Eer de avond valt!...

Laat aan mijn nederlaag...

poezie
3.6 met 9 stemmen 2.452
Laat aan mijn nederlaag geen twijfel over!
Niets liever wil ik dan verslagen zijn!
Een zegevierder was ik hier tot nu,
die leek wel nimmer moe van overwinnen...

IN MEMORIAM

poezie
3.0 met 3 stemmen 2.535
Vanavond sluit de zomertijd
Met winst vóór maanden ingeboet:
Een vol uur nachtrust komt tegoed
Aan wie zich braaf te slapen leit, ...

Een luttel aarde, een luttel hemel

poezie
3.0 met 14 stemmen 3.014
Een luttel aarde, een luttel hemel
Heeft ziel als haar bezit gewonnen,
Een luttel aarde, een luttel hemel
Tot eigen heerlijkheid gelouterd...

Bij de lamp

poezie
2.9 met 14 stemmen 2.451
Bij de lamp blijf ik alleen.
Waar uw kus en lach verdween,
Sluit de stilte rond mij heen
...

Nacht

poezie
4.2 met 6 stemmen 2.192
Vind ik u eindlijk, broeder Nacht?
Hoe heb ik dag en nacht gesmacht
Naar 't water uwer ogen.
Wel viel de dauw der donkerheid, ...

Rijk gemis

poezie
4.3 met 3 stemmen 1.731
Als onwisselbare schat
Draagt de ziel heur rijk gemis
Door de bonte wildernis
Van de grote mensenstad: ...

De ziel spreekt

poezie
4.0 met 3 stemmen 1.603
Lijd getroost; want ik zal klaren,
Eer uw tranen zijn vervuld,
Tot de lach die al uw jaren
In zijn éne luister hult. ...

HART EN LAND

poezie
3.7 met 3 stemmen 1.370
Mijn hart wou nergens tieren
En nergens vond het vree
Dan tussen uw rivieren
Nabij uw grote zee, ...

IN MORTEM MATRIS*

poezie
4.0 met 4 stemmen 1.271
Hoe hebt Ge Uw uur vooruit geweten,
En stil Uw taak daarnaar gericht!
Elk krijgt zijn deel, elk krijgt zijn plicht
Naar diepst behoeven toegemeten....

UITBLIJVENDE LENTE

poezie
2.0 met 2 stemmen 1.543
Wanneer komt de Westenregen?
En de zoele zonneschijn daarop?
Honderd wonderen winterlijk verzwegen
Wachten hartediep in knop....

THUISKOMST IN HOLLAND

poezie
2.9 met 17 stemmen 2.693
O land van bergen, in wat drang naar vreugde
Mijn wilde stroom door uw valleien snelde:
Een diep stil water dat in 't Noorden welde,
Wie maar van ver zijn sneeuwen oorsprong heugde....