inloggen

biografie: Jan Veth

1864 - 1925

Jan Pieter Veth, Nederlands prozaschrijver, dichter en kunstschilder (Dordrecht 1864 - Amsterdam 1925).
Als vriend en geestverwant van de Tachtigers werkte hij onder verschillende schuilnamen (Henric van Gooyen, Samuel, J. Staphorst, G.H.C. Stemming) als dichter en kunstcriticus mee aan De Nieuwe Gids. Zijn gedegen kritieken pleitten voor de erkenning van het Amsterdamse impressionisme waartoe hij als schilder overigens nauwelijks behoorde, maar ook voor velerlei andere vernieuwingsverschijnselen in binnen- en buitenland (Van Gogh, Derkinderen, Redon). Van groot belang is zijn reeks lithografische portretten 'Bekende tijdgenooten', eerst voor het weekblad De Amsterdammer (1891-1894), daarna voor De Kroniek van P.L. Tak (1895-1898).

Veth was zeer actief als verdediger van het bedreigde stedeschoon - vooral van Amsterdam (vgl.Bedreigde schoonheid, 1916) -, als bewonderaar van Rembrandt (zijn Rembrandt's leven en kunst, 1906, verscheen in 1908 in een Duitse vertaling), als redactielid van De Gids (sinds 1914) en als organisator van hulp aan vrienden. 
Van 1918 tot 1924 was hij hoogleraar van het instituut waar hijzelf had gestudeerd, de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam.

 

Werken:

In het Rijksmuseum (1894); Kunstbeschouwingen (1904); Hollandsche teekenaars van dezen tijd(1905); Portretstudies en silhouetten (1908); Albrecht Dürers Niederländische Reise, 2 dln. (1918, met S. Muller Fz.); Beelden en groepen (1919); De zwerver spreekt (1920), p.; Een veronachtzaamd hoofdstuk uit onze beschavingsgeschiedenis der zeventiende eeuw (1928).


Inzendingen van deze schrijver

12 resultaten.

In memoriam matris.

poezie
4,0 met 2 stemmen 278
Op vleugel-suizelen, in stille nachten,
Komt uw heraut, Herinnering, getogen
Door mijne geest, en spant zijn purpren bogen,
Tot dieper duiding dan de dagen brachten....

Op de oceaan.

poezie
4,0 met 3 stemmen 429
De zee jacht òp een heir van vlugge kuiven,
Waar zilte zoomen van smaragd in schijnen;
Zij rimplen, rijzen, wentlen en verdwijnen,
In wisslend spel van schittren en verstuiven -...

De zwerver spreekt

poezie
2,7 met 6 stemmen 533
Op stille tocht en eenzame ommegangen,
Voel ik mij dichtst bij die mij zijn gebleven
Als sterren in dit al te duistre leven,
En 'k leef in hen en ken geen vreemd verlangen....

Wij weten niet vanwaar wij komen

poezie
Wij weten niet vanwaar wij komen,
Wij weten niet waarheen wij gaan, -
En enkel in vermeetle dromen
Wanen wij 't leven te verstaan....

Stadsgezicht

poezie
4,5 met 2 stemmen 752
Zacht in het vochte regenvlies vervloeid,
Staan plans van natte kleur, met kalme, pure
Contouren: donker-fonklend, ookre muren,
En daakjes van karmijnrood, dat stil gloeit...

VERKENNING

poezie
3,0 met 4 stemmen 663
Ik hoorde stemmen van een vreemd bestaan,
Rondom in duizend geheimzinnigheden,
Géniën voelde ik zoetjes tot mij treden
En schuw op donzen voetjes henengaan......

ADORATIE

poezie
2,6 met 5 stemmen 660
Ik heb een tempel in mijn hart gewijd
Voor uwe liefde, en eenzame uren lang,
In vroom vereren en devoten drang,
Ben ik daar bij u, wen gij verre zijt....

SANCTE MARIA TER SNEEUW

poezie
3,2 met 6 stemmen 926
't Veld was, na stille nacht, met wit belegen,
Wonderbaar vredig wit, wijd uitgespreid,
Gelijk een vlekkloos hermelijn tapijt
Zich over de aarde breidend, allerwegen....

Ik hoorde stemmen van een vreemd bestaan

poezie
3,2 met 4 stemmen 1.020

Ik hoorde stemmen van een vreemd bestaan,
Rondom in duizend geheimzinnigheden,
Géniën voelde ik zoetjes tot mij treden...

ZELFGEVOEL

poezie
1,5 met 2 stemmen 832
Ik vier alleen mijn ziele-sabbathsrust,
Kalm in mijn kamer binnen blinde muren,
In 't gemelijk genot van ledige uren,
Waarin mijn wrevel langzaam wordt gesust....

LANDSCHAP

poezie
3,0 met 3 stemmen 712
Hoe kwijnt in 't ronde 't vogelengerucht,
Nu de avond komt op vleuglen luw en loom -
Daar zinkt de zon in de vergulde zoom
Van 't verre ruim der ongerepte lucht....

ACHTER DE WOLKEN

poezie
4,4 met 5 stemmen 851
't Is of de schucht're maan zich wil omgeven
Met breder floers van zwaarder wolkgordijnen,
Nu ik het laatste schijnsel zie verkwijnen
Van 't zwanendonzen licht, dat was gebleven....