inloggen

biografie: Anneke Brassinga

Anneke Brassinga (Schaarsbergen, 1948) maakte naam als vertaalster van onder anderen Hermann Broch, Vladimir Nabokov, Oscar Wilde, Sylvia Plath, W.H. Auden, E.M. Forster, Herman Melville, Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau en Louis de Rouvroy duc de Saint-Simon. Sinds 1984 publiceerde zij, naast proza, vijf dichtbundels. Het opvallendste aan Anneke Brassinga’s gedichten is de enorme rijkdom van haar taal en het veelvuldig voorkomen van onalledaagse, bijzondere en kleurrijke woorden. Haar poëzie staat vol archaïsmen, neologismen en woorden die slechts weinigen in hun dagelijkse leven zullen gebruiken: wortelwicht en schrompelman, om slechts twee voorbeelden te geven. Wellicht heeft deze overweldigende woordenschat voor een deel te maken met haar werk als vertaalster, dat haar ongetwijfeld tot een meer dan gemiddeld woordenboekgebruikster zal maken. Daarnaast beschreef zij in een interview eens hoe de boeken die zij als klein kind las, voor haar een wereld opriepen die even werkelijk was als de ‘echte’ wereld om haar heen, even spannend, verwonderlijk en betoverend ook. Deze gevoeligheid voor en gefascineerdheid door wat woorden en taal in de verbeelding teweeg kunnen brengen, zou ook een verklaring kunnen zijn voor het onnavolgbare taalgebruik in haar gedichten. Vaak gebruikt zij woorden in een associatievere betekenis dan de gangbare; in een essay uit haar prozabundel Hartsvanger merkte zij zelfs op dat ‘de sensatie die het woord oproept zelden iets te maken heeft met de betekenis in het woordenboek’. Vandaar dat in Anneke Brassinga’s poëzie veel woorden en uitdrukkingen binnen het gedicht een totaal nieuwe betekenis krijgen, dat zij woorden letterlijk neemt, of juist meerdere betekenissen laat meeklinken, en dat de beeldende kracht van de woorden en de klank ervan bij haar vooropstaan. Uiteraard zijn haar gedichten veel meer dan een particulier woorden- en klankenspel, al heeft zij zelf eens gezegd de ‘muziek’ belangrijker te vinden dan de inhoud. Met haar eigenzinnige, muzikale en zintuiglijke taalgebruik weet zij een scala van emoties, gewaarwordingen en gedachten op het scherp van de snede vorm te geven. Vaak gaat het over de natuur, over de tijdelijke en kwetsbare plaats van de mens daarin, over de liefde en, vooral in haar laatste twee bundels, over rouw. Het maakt haar gedichten naast virtuoos, onversneden lyrisch, speels en humoristisch ook buitengewoon indrukwekkend. ‘Een weldaad voor de poëzie,’ zoals de criticus Koen Vergeer schreef.

Inzendingen van deze schrijver

35 resultaten.

Jardin des Plantes

gedicht
2,5 met 23 stemmen 8.309
Grootheden van zeer klein kaliber: flits van de kantjil als de wind zo gejaagd. De zwarte panter gaapt zijn kort bestek van messen bloot, alsof natuurlijke dood niet allang was bedacht. Ik sta als Orpheus voor de nacht, een schim, kantjil in een...

Een zee ach zonder water

gedicht
3,0 met 63 stemmen 21.402
Een zee ach zonder water waaraan ik me ontwring als aan een natte rok... is dat al een te zwaar bestaan? Niets is zo waar. Wie draagt me daar die vreselijke vrijheid in? Wat moet ik in dat naakte licht, onzienlijk? Liever blijf ik tierend ten ondergaan. ----------------------- uit:...

Alp

gedicht
3,0 met 21 stemmen 9.317
De koe is groeiensmoe zij loeit zo droef op de veranda, de koe is moe zij draagt er twee - enculée de sa mère. De boer slaat flank, hij roemt haar boezeroen van vlees en wimpers. Donsoor trilt, neus snurkt roze rauw, zij weent en roept teloor in 't stille dal. Het is niet groen,...

Op weg

gedicht
3,9 met 8 stemmen 2.033
Mocht ik in het holst van het hart van donkerste dagen te lijf gaan achter al het uiterwaardse een stuk of wat verlaten kusten onder razende luchten waar albatrossen op hun wieken sinds jaar en dag en eeuwen worden weggeblazen- graag zou ik boven lege oceanen regen zijn op...

Heen

gedicht
2,7 met 3 stemmen 2.268
In de hondsdagen versterft het wilde gezang. Bij de kom in het gras is de merel komen drinken vier lange teugen voor hij weer vloog - wat leeft, leeft van schrik en beven. Ik ken iemand; hij ligt in zijn groene graf, het is nog vers. Hij zwijgt daar als de schuwe vogel die hij altijd...

Roeping

gedicht
3,2 met 12 stemmen 3.426
Fluit er een merel, dan voel ik geluk. Fluit er een merel ten hemel schreiend mooi in China terwijl ik niet in China ben; heeft naar verluidt men hier ter stede merels ook gehoord in het blauwe schemeruur van 3 Februarij 1603; zal, naar verwacht mag over zes weken, in mijn tuin hun lied...

Merelloos

gedicht
3,2 met 6 stemmen 2.044
Achter de kastanje die krankzinnig is geworden van de brullende merels, heel mooi zoetgevooisd melodieus maar toch als woedt er een uitslaande orgelbrand in de kathedraal (komt allen nu samen met blus dan wel spade, geen kelken Aärons geen klokjesblommen! kwelen zij a capella) - ten...

Eik

gedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 1.549
Stug loof uit kromme takken barstend, querus robur, wát u zegt! - meer heb ik niet te geef behalve schaduw, als wolkendek ontbreekt. Dus hou uw mond, tenzij u eikels vreten wou; ze vallen straks na eerste kou. Mijn jas? Ik zou beschaamd zijn u zo ruig doorgroeid te zien, vol mos. En...

Elementa

gedicht
3,5 met 2 stemmen 1.819
Als ieder ogenblik een ongekend begin is van nasleep die pas over eeuwen licht zal werpen op dit nu – zijn de bekende woorden sterrenschijnsel, amechtig arriverend, veel te laat. Waar kunnen we dan nog over praten? Alleen de lokstem van het water zwatelt in strikt hedendaagse taal,...

Stof

gedicht
1,5 met 4 stemmen 2.078
Zo mooi is het om gedichten te schrijven ’s nachts als de dagtaak af is en iedereen die bij de Nederlandsche Bank werkt al slaapt; het is donker, dat spreekt, en ook stil, in mijn hoofd suist het van woorden, woorden, mijn vingers zijn hard van de schrijfmasjien. De versterker kreunt na:...

Nagedachte

gedicht
4,0 met 1 stemmen 2.533
Al dat zinnentuig, en dan nog geen sjoege van wat brandt in de pit waar zich verduren moet het schroeiend neteligs en de zweepslag van angst alsof ooit iets stilvallen zou; terwijl op dode stronken mos gedijt, in tierende varens uitbreekt begraven gebeente! Kunnen dan niet, als ontzind en...

Tedere nacht

gedicht
3,7 met 7 stemmen 9.010
Er komt een nacht dat je liefhebt niet wat mooi - wat lelijk is. Niet wat stijgt - maar vallen moet. Niet waar je helpen kan - waar je hulpeloos bent. Het is een tedere nacht de nacht dat je liefhebt wat liefde niet redden kan. Vertaald naar een gedicht van Hilde Domin...

Nachtpost

gedicht
3,0 met 3 stemmen 2.967
Alle licht gaat ergens heen - het lampje boven in mijn pen gekregen van Kees Hin de kineast, schrijft in het donker dit gedicht in spiegelschrift tussen de sterren heb ik gedacht; en op de kop ook nog? Zodat jij, verhuisd naar die omgekeerde averechtse onderwereld boven ons nu lezen kunt een...

Envoi

gedicht
4,0 met 2 stemmen 3.437
Ik wil u aan mijn voeten leggen. Knielende kameel met zachte mond uw droefenis besnuffelend - kom berg u in mijn zand. Des wereld wildernis wil ik verzoenen, lippen drenkende kameel vol bulten zijn, wonden en builen dragend van de reis door brem en kuilen. Reikt het tot zwerk, dit zachte...

Jongste dag

gedicht
3,6 met 5 stemmen 9.653
aarde is het plafond, vol bleke tastende ranken. We waren ten slotte onder het gras beland, om van hartstocht te verteren. Hoor, hoe in den hogen grote koren blij opeens kwelen! Stop met ijle vingers me de oren toe: wie kan er boodschap hebben aan ons, die heimelijk en traag in humus...

Ruïnes

gedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 3.431
Ze keren langzaam terug naar onbehouwen staat en in verwering brengt zich iets ontzaglijkers aan het licht, dat ook in het gezicht van doden over een verleden leven triomfeert. Grondstof door nietsziende kracht bewoond, als van goden, in de grootste tempels en in broze geest...

Voor later

gedicht
3,2 met 10 stemmen 6.612
Er valt aan de toekomst niets te lachen; het voorvoelde falen des levens zelf dient grootste ernst gewijd, terwille van wat later weelde en fortuin zal zijn - een smetteloze, als gepoetste knopen blinkende blik zonder ontgoocheling, zonder vertwijfeling, vol weerbaar ongeschonden...

De goede afloop

gedicht
2,9 met 7 stemmen 5.831
Wat doen we hier eigenlijk, vragen we ons niet af zolang het huppelen van wijsjes uit de luidsprekerboxen voortgaat, in de bomen hangen ze onzichtbaar, en wij maar denken dat het vogels zijn die kwinkeleren – wat doen we hier? Eerst eens voelen of de voeten warm genoeg en niet al te...

Hoe te zoenen op straathoeken

gedicht
2,6 met 8 stemmen 15.498
Laat op de avond laat het zijn of vroeg in nanacht, licht liefst ver – al leent ook paarlemoeren dageraad aan dit publieke werk subliem cachet. Het zij een zwijgen van koralen vergaan van dorst in lafenis – van wakend ontslapen bevinding wellicht doe dus vooral de ogen dicht....

Verschiet te Rome

gedicht
3,1 met 10 stemmen 2.902
Ruïnes? Ik weet ze in mijn leven al. Een weids terrein vol brokken, zelf gemaakt, uit eigen grond gestampt. Maar avondgloed te Rome, zachtvurige zonsravage regenboogbekroond laat door geen glorieus verwoest bestaan zich evenaren. Ik aanzie die wondere ondergang, besef hoe mijne evenmin...

'Ik heb het Rood van ’t Joodse Bruidje lief’

gedicht
2,9 met 9 stemmen 4.863
…het broderietje kruip ik over, ‘t kuise blozende vergood ik, schroomvol ruisende de rode gewaden als bijna-dode wingerdbladen om haar heen, een ruif is zij mijn haverkist, mijn stoof van suikering, de kozende struise een struikje broos, ik heb mijn hand op dit broodje gelegd – de...

IX Stofwisseling

gedicht
3,2 met 13 stemmen 4.431
Vergeet de groente vergeet het vergeten vergeet de vergankelijkheid eet wat je ziet weet wat je vergeet vergeet wat je ziet op de wandeling vergeet het licht op de wereld niet eet het licht drink het als wijn tot het stroomt door je bloedsomloop tot al het vergeten weten je uit de...

Blauw

gedicht
3,1 met 23 stemmen 5.573
kleine droefheid roept en raast als regen in de duinen kleine droefheid kijkt verdwaasd naar de bramen neder. zwarte vrucht van droefheid in de regen, zoet en koud roept en raast, verdwaasd en teder. koude duinen, wolkenblauw bewaasd, omringen de verdwaalde droefheid, stervend...

Kom

gedicht
3,6 met 21 stemmen 8.154
Stenen hebben een hart van brand. De tweede regel is verdampt in wind zo hard dat ik in elke hand een steen moet dragen staand op de kraterrand. De eerste regel ging verloren in mist boven de weg, rook- slinger door het land. Vuurslag, geweld van vallen. Ontelbaar maal toeval,...

De wegen der vrijheid

gedicht
3,3 met 14 stemmen 8.220
Op water lopen? Zee is bedrieglijk en veel te diep al ligt zij daar en lijkt een dier te wezen want rillingen van schuim gaan overheen haar luie lijf dat ademt als een stier zo luid. Beter is wandelen door de hoge lucht daar weet je zeker dat je niet kunt gaan maar heel het mensdom zal...

De rivier en het knuffeldier

gedicht
2,4 met 31 stemmen 8.458
De rivier houdt van je. De rivier houdt eindeloos veel van je. De rivier zal alles van je slikken, een en al blinde liefe zal ze zijn. De rivier houdt van jou zoveel als van ieder ander. In haar armen mag je liggen, schoon zal zi je likken tot het bot. Van wie ze houdt, het laat haar...

Liefdeslied

gedicht
2,1 met 105 stemmen 23.525
Als hij lacht dan sneeuwt het rozen zijn wenkbrauw is een dennenbos of brandnetels, wuivend in de wind. Als hij lacht dan sneeuwt het rozen, ik heb hem lief, ik ben zijn kind. Zijn oor een vat vol fluistering, het fluistert er vol rozen en honinggeur hangt in zijn haar, zijn hand, een...

Rond

gedicht
3,3 met 15 stemmen 6.963
Elke maand is de maan vol en even groot en rond. Maan, moeder der idee, het ding onkenbaar. Vol is zij het voorbeeld van cirkel, onaantastbaar gaf zij ons te denken, schiep de rechte lijn. Een appel is nooit zo rond, te eetbaar daarenboven. ---------------------------- uit:...

Alle dagen

gedicht
4,0 met 22 stemmen 15.170
De oorlog wordt niet meer verklaard, maar voortgezet. Het ongehoorde is alledaags geworden. De held blijft uit de gevechten weg. De zwakke is naar de vuurlinies opgerukt. Het uniform van de dag is het geduld, het ereteken de armzalige ster van de hoop boven het hart. Het wordt...

Toekomst

gedicht
2,8 met 24 stemmen 12.231
Ontwaken in de nacht - de kalmte van dit ogenblik verbreidt zich achterwaarts maar is ook vol belofte: een kachel die nog niet ontplofte. ------------------------------------ uit: 'Zeemeeuw in boomvork', 1994.
Meer van deze schrijver...