start rijmen vragen forum links zoek contact gastenboek inhoud

gedichten.nl: biografie

Guido Gezelle

Guido Gezelle [Brugge  1830 – 1899]

Belgisch Nederlandstalig schrijver, een van de grote figuren van de moderne lyriek.

Opgegroeid als zoon van een tuinier  droeg hij in zich de tegenstrijdige trekken van zijn opgeruimde vader en zijn introverte, hypergevoelige en godvruchtige moeder. In 1854 werd hij priester gewijd en benoemd tot leraar aan het klein-seminarie te Roeselare, waar hij de hoogste klassen had afgemaakt (1846–1849) en waar hij de  droom had gekoesterd missionaris in Groot-Brittannië te worden. Als romanticus schiep hij als leraar een sfeer van religieus, poëtisch en Vlaams-nationaal idealisme om zich heen. Een aantal leerlingen legde hij vast voor het leven (Hugo Verriest, Eugeen van Oye, K. de Gheldere e.a.) en aan zijn optreden in het West-Vlaamse stadje Roeselare dankt de Vlaamse culturele wedergeboorte een van haar sterkste impulsen. Hij nam deel aan de neogotische beweging (J. Alberdingk Thijm) maar zijn poging een christelijke dichterschool tot stand te brengen, mislukte.

 Des te interessanter  is zijn eigen poëzie, die zich weldra van de gangbare opvattingen bevrijdde en haar karakteristieke klank vond: een spontaan en verfijnd, diep in de gewesttaal van West-Vlaanderen en in de volkse expressiemiddelen reikend spel van woord, ritme, rijm en beeld,  vaak ook psychisch gespannen en bewogen in zijn uitingen van vriendschap, zondebesef en ontmoediging. De poëzie van deze jaren is gebundeld in Kerkhofblommen (1858), Vlaemsche dichtoefeningen (1858), XXXIII Kleengedichtjes (1860), Gedichten, gezangen en gebeden (1862).

Wegens de moeilijkheden die hij met zijn anti-conventionele opvattingen als leraar  verwekte, werd Gezelle van Roeselare overgeplaatst naar Brugge, waar hij mededirecteur werd van een nieuw Engels College, dat  korte tijd bestond (1860–1861), leraar in de wijsbegeerte en onderrector aan het Seminarium Anglo-Belgicum (1861–1865), en ten slotte onderpastoor in de St.-Walburgisparochie (1865–1872). Zijn dichterlijke productiviteit nam aanzienlijk af. Daarentegen ontwikkelde hij een grote bedrijvigheid op het gebied van de volks- en oudheidkunde, de geschiedenis, de taalkunde, als  verteller in het door hem opgerichte geïllustreerde weekblad  Rond den Heerd (1865–1871) en als gedreven politiek journalist in zijn behoudsgezinde, anti-liberale weekbladen 't Jaer 30 (1864–1870) en 't Jaer 70 (1870–1872). Ook de Brugse periode eindigde met een fiasco. In opspraak gebracht in politieke polemieken, financieel gecompromitteerd, uitgeput en op de rand van een burn-out ging hij in Kortrijk als kapelaan waarnemen.

Daar herstelde hij  spoedig en vond de vroegere romanticus een harmonischer verhouding tot de wereld. In het voorjaar van 1873 hervatte hij zijn journalistieke activiteit in De Vryheid,  waarna hij vooral aan de Gazette van Kortrijk  medewerking verleende.

 Rond 1877 was zijn lyriek in haar tweede bloei getreden. De hoogtepunten lagen in de jaren 1880–1883 en 1890–1897. Zij omvat de lijvige bundels Tijdkrans (1893), Rijmsnoer (1897) en Laatste verzen (1901). Een belangrijk deel bestaat uit natuurgedichten, die een hoogtepunt van de impressionistische poëzie uitmaken. Daarnaast komen zijn diepste religieuze gedichten en mijmeringen over leven, dood en eeuwigheid voor. De uitstorting van gevoelens heeft in deze tweede periode plaatsgemaakt voor lyrische constructies en bewuster dan voorheen instrumenteert en experimenteert deze poésie pure met het woord, waardoor zij sinds meer dan een halve eeuw tot de avant-garde behoort

Hij zette zijn taalkundig en volkskundig werk  voort, o.a. in zijn eigen taalkundig tijdschrift Loquela (1881–1895), in zijn Duikalmanak(ken) (1885–1899) en in Biekorf (1890–). Hij publiceerde zijn meesterlijke vertaling van Longfellows Hiawatha (1886). Zijn aanzien steeg inmiddels in West-Vlaanderen, waar hij ‘Heer ende meester’ werd genoemd, en ook daarbuiten. In april 1899 keerde hij naar Brugge terug als rector van het aristocratische klooster van kanunnikessen, het English Convent. Hij overleed er in november.

Brugge heeft voor Gezelle een standbeeld opgericht (1930) en zijn geboortehuis is sinds 1926 ingericht als Gezellemuseum.


Inzendingen van deze schrijver

Titel Tabblad Datum
1.EEUWELINGEN poezie17-06-2018
2.Wenenpoezie11-06-2018
3.Pasen, Pasenpoezie01-04-2018
4.o Vrijdag, die de mens gemaaktpoezie30-03-2018
5.'T LAATSTEpoezie12-01-2018
6.Ach hemellawerkepoezie31-12-2017
7.Hoe zoet is 't tussen broederen twee te wandelenpoezie06-12-2017
8.WINTERMUGGENpoezie21-11-2017
9.Schuldeloos blommeke liefpoezie15-11-2017
10.DE NAVOND KOMT ZO STILpoezie28-09-2017
11.HET ZONNELICHT IS NEERGEDAALDpoezie13-06-2017
12.Brand los, mijn hertpoezie25-05-2017
13.De koning is gekommen!poezie27-04-2017
14.DUIVEN poezie17-04-2017
15.‘k Hore tuitend' hoornenpoezie17-03-2017
16.WIEROOK poezie19-10-2016
17.DE WILDE WIND poezie02-10-2016
18.V U I S T R E C H T poezie28-05-2016
19.Meidagpoezie10-05-2016
20.TERUGpoezie24-04-2016
21.DE WAGEN DES TIJDS poezie04-04-2016
22.Canteclaarpoezie22-12-2015
23.PEREN poezie12-10-2015
24.Maak pompen van kanonspoezie06-09-2015
25.HEBT GIJ TINELpoezie13-02-2015
26.Slapende bottenpoezie03-01-2015
27.‘t Viel water nu genoeg, of nooit!poezie07-12-2014
28.Een dreupel poësijpoezie10-11-2014
29.DE VLAAMSE TALE IS WONDERZOETpoezie15-09-2014
30.De Profundispoezie29-08-2014
31.Drankpoezie01-08-2014
32.DE WERELD IS EEN ZEE poezie09-07-2014
33.Aanroepingepoezie20-06-2014
34.SPREEUWEN.poezie29-05-2014
35.Ach licht en is het lot van alpoezie15-05-2014
36.Het kruispoezie18-04-2014
37.HALF APRIL poezie06-04-2014
38.Tempus edax... poezie16-02-2014
39.De macht ontvalt de mense aleer hij 't weetpoezie14-02-2014
40.Door ongebaande sneeuw te gaanpoezie11-01-2014
41. Missus est Angelus...poezie02-01-2014
42.HETE POOTJESpoezie19-12-2013
43.Gebenedijd zijt gij poezie08-12-2013
44.'t I S S T I L L Epoezie30-11-2013
45.Allerzielenpoezie01-11-2013
46.Mietjepoezie30-09-2013
47.'k Zat bij nen boom te lezenpoezie28-06-2013
48.Beziet die boze kattepoezie12-06-2013
49.MEIDAG poezie07-05-2013
50.Half-aprilpoezie08-04-2013
51.De eerde doomtpoezie01-02-2013
52.'t Nieuwjaar! Och! 't Is altijd 't oudepoezie31-12-2012
53.Jaargetijdepoezie02-11-2012
54.o Perenboom belaênpoezie26-09-2012
55.Gelukkig kindpoezie02-09-2012
56.Weldadig zonneweerpoezie08-03-2012
57.Tot wederzien, tot wederzienpoezie29-02-2012
58.Ik wensche u...poezie01-01-2012
59.Mijn hart is als een blomgewaspoezie13-12-2011
60.Kerkhofblommenpoezie31-10-2011
61.Zo spreke en poezie17-10-2011
62.Het wezenkind van Sinapoezie31-08-2011
63.Ik wense upoezie31-12-2010
64.VOL NAALDEN VLIEGT DE LUCHTpoezie25-12-2010
65.Hoe schoonepoezie08-12-2010
66.R.I.Ppoezie01-11-2010
67.Oneigenepoezie15-10-2010
68.'T WAS 'N WARE!poezie23-09-2010
69.PERELSpoezie15-07-2010
70.O Here maak mijn herte sterkpoezie29-06-2010
71.Gelukkig Kindpoezie24-01-2010
72.Ik wens upoezie01-01-2010
73.Daar liep een dichtjepoezie11-12-2009
74. IN 'T RIET poezie30-08-2009
75.ALS DE ZIELE LUISTERTpoezie07-06-2009
76.Leu XXme siècl...!poezie05-06-2009
77.De profundispoezie05-05-2009
78.AAN DE LINDEBOOMpoezie12-04-2009
79.'K ZAL MIJ VAN TE DICHTEN ZWICHTENpoezie26-02-2009
80.De bladerloze bomenpoezie04-02-2009
81.Ik, de al oude verzenvinderpoezie02-01-2009
82.Heilige Maria die daar zijtpoezie25-12-2008
83.HEB MEELIJEN poezie14-12-2008
84.VAN DE OUDE BOOMpoezie07-12-2008
85.Het borelingskepoezie14-11-2008
86.ANTWOORDE AAN EEN VRIENDpoezie19-10-2008
87.TERUGpoezie25-09-2008
88.WIE IS ALS GOD! poezie20-09-2008
89. 'k Versta de eindeloze rouwepoezie07-09-2008
90.Het levenpoezie15-08-2008
91.DE RAMENpoezie03-08-2008
92.'t Laatstepoezie14-05-2008
93. HALF APRILpoezie29-04-2008
94.Goevrijdagpoezie21-03-2008
95.IRREQUIETUM.... *poezie10-02-2008
96.Hoor 't is de windpoezie25-01-2008
97.Vlucht maar, vogelspoezie21-12-2007
98.OP KRUKKEN poezie18-12-2007
99.HET WINTERSPOOKpoezie15-12-2007
100.IN TE SPERAVI *poezie08-12-2007
101.DE REGENBUIEpoezie04-12-2007
102.BLOOTAKKER poezie22-11-2007
103.STERVENpoezie03-11-2007
104.HOE ZERE VALLEN ZE AFpoezie01-11-2007
105.'VADER OVERLEDEN'poezie20-10-2007
106.Z A A I D H E D E poezie13-10-2007
107.JAM SOL RECEDIT *poezie11-09-2007
108.De zwarte dorenhagen.poezie19-08-2007
109.Gij bad op ene berg alleenpoezie14-08-2007
110.Slaapt, slaapt, kindje slaaptpoezie24-07-2007
111.DE OUDE BREVIERpoezie05-06-2007
112.'T IS STILLEpoezie12-05-2007
113.‘K EN HORE U NOG NIET poezie08-04-2007
114.TRANENpoezie28-02-2007
115.WINTERSTILTEpoezie22-01-2007
116.WINTERNACHTpoezie07-01-2007
117.HEI DA LIEVE DREUPEL WATER poezie09-12-2006
118.O LIEDpoezie07-10-2006
119.RIJMRAMpoezie15-06-2006
120.DE AVONDTROMPEpoezie10-06-2006
121.MEZEN poezie01-06-2006
122.GOD GAF HET ONS poezie26-03-2006
123.TUSSEN DE TWEE *poezie05-03-2006
124.DE NAVOND KOMT ZO STILpoezie16-02-2006
125.'t IS NIEUWJAAR OVERALpoezie01-01-2006
126.Zielsgedichtjes (XLVIII)poezie15-12-2005
127.Mortis imago (een beeld van de dood)poezie30-10-2005
128.'s Avondspoezie20-09-2005
129.Gij zegt dat 't vlaams te niet zal gaanpoezie08-07-2005
130.In de blanke lonken*poezie20-06-2005
131.Heer, mijn hart is boos en schuldigpoezie29-03-2005
132.DE NACHTEGALE poezie23-02-2005
133.DE WERELD IS EEN ZEE poezie29-01-2005
134.Casselkoeienpoezie26-01-2005
135.TE BRUGGE IN DE OUDE VADERSTADpoezie15-01-2005
136.ARM HUISGEZIN poezie04-01-2005
137.WIE IS ALS GOD ! poezie24-12-2004
138.Kerstnachtpoezie05-12-2004
139.N E V E L D U I S T E R N I S poezie03-12-2004
140.Mij spreekt de blomme poezie28-11-2004
141.Ego vigilabo*poezie19-11-2004
142.'T KRUISKEpoezie15-06-2004
143.Jannekepoezie09-05-2004
144.De zonne zitpoezie26-03-2004
145.Moederkepoezie16-03-2004
146.HET ZONNELICHT IS NEERGEDAALDpoezie07-03-2004
147.IS HONDERD JAAR GELEÊNpoezie19-02-2004
148.RUWRIJMpoezie29-01-2004
149.EENZAAM OM MIJ ALLENTWEGENpoezie25-12-2003
150.EN DURFT GIJ MIJpoezie15-12-2003
151.O VRIEND WAT SCHAADTpoezie22-11-2003
152.'S AVONDS ZIE 'K DE STERREN GERENpoezie07-11-2003
153.VOL NAALDEN VLIEGT DE LUCHTpoezie01-11-2003
154.'t L A A T S T Epoezie22-10-2003
155.HETE POOTJES poezie06-10-2003
156.O VRIJE VLAAMSE POESISpoezie30-08-2003
157.BONTE ABELEN*poezie12-07-2003
158.A B E L E N poezie11-07-2003
159.B O M E N poezie11-07-2003
160.W E D E R W I J V E N* poezie09-07-2003
161.M I E T J E poezie09-07-2003
162.TWEE HORSENpoezie07-07-2003
163.DE WILDE WINDpoezie07-07-2003
164.H E T G E R S* poezie07-07-2003
165.I N 'T R I E T poezie28-06-2003
166.HET ZONNELICHT IS NEERGEDAALDpoezie08-06-2003
167.O mocht ikpoezie10-04-2003
168.Gepoeft, gepaftpoezie01-04-2003
169.WELDADIG ZONNEWEER poezie23-03-2003
170.M A A G D E N G R O E Npoezie02-03-2003
171.'K ZAL MIJ VAN TE DICHTEN ZWICHTENpoezie02-02-2003
172.Zo welkom als de bie*poezie25-01-2003
173.Gierzwaluwenpoezie16-01-2003
174.VERSE GRAVEN HIER EN DAARpoezie30-12-2002
175.Slaapliedpoezie25-12-2002
176.'T LIGT ALLES WEEROM WITGESNEEUWDpoezie21-12-2002
177.EENZAAM OM MIJ ALLENTWEGENpoezie30-11-2002
178.'T IS STILLEpoezie11-11-2002
179.o HEER GIJ MINT IN ONS ALLEEN poezie03-11-2002
180.Vader overledenpoezie26-10-2002
181.DICHTEN IS GEEN KUNSTEpoezie17-10-2002
182.WIT EN ZWARTpoezie11-10-2002
183.'K ZAT BIJ 'NEN BOOM TE LEZENpoezie24-09-2002
184.EGO FLOSpoezie02-09-2002
185.WEET GIJ WAAR DE WIND GEBOREN ISpoezie11-08-2002
186.DIE AVOND EN DIE ROZEpoezie03-07-2002
187.Z O M M E R poezie23-06-2002
188.O LENTEBLOMKE poezie02-05-2002
189.Mezennestjepoezie17-04-2002
190.Pasenpoezie30-03-2002
191.JESU WIJS EN WONDERMACHTIG poezie29-03-2002
192.‘T ER VIEL NE KEERpoezie20-03-2002
193.IK MISSE Upoezie08-03-2002
194.BOERKE NAASpoezie14-02-2002
195.Niet *(1860)poezie27-01-2002
196.God, hoe kan de mens toch boos zijn (1859)poezie23-01-2002
197.‘K BEN TEGENWOORDIG OVERROMPELD (1869) poezie05-01-2002
198.N I E U W J A A R N A C H T (1897)poezie31-12-2001
199.HET OUD JAAR IS GEKIST (01 01 1891)poezie31-12-2001
200.NIEUWJAAR (1893)poezie31-12-2001
201.VLUGGER ALS DE WIND DIE VLIEGT (1860)poezie04-12-2001
202.MIJN HERT IS ALS EEN BLOMGEWASpoezie16-11-2001
203.O 'T RUISEN VAN HET RANKE RIETpoezie24-10-2001
204.HET SCHRIJVERKEpoezie19-10-2001
205.Traagzaam trekt de witte wagenpoezie19-10-2001