inloggen

biografie: Hendrik Marsman

1899 - 1940

Hendrik Marsman [Zeist 1899 – Noordzee 21 juni 1940]

Marsman studeerde rechten in Utrecht en was na zijn afstuderen enige tijd werkzaam als advocaat. In 1921-1922 bezocht hij Duitsland en raakte hij onder de invloed van het opkomende expressionisme. Deze invloed is duidelijk in zijn bundel Verzen (1923). Omdat hij één wet – die van het leven – erkende, werd hij spoedig de verkondiger van het vitalisme. In zijn verwachtingen van het redacteurschap van De Vrije Bladen, waarin hij manifesten publiceerde als Traditie en vernieuwing en De sprong in het duister, werd hij teleurgesteld. Van 1932 tot 1935 was hij medewerker van Forum; vanaf 1938 schreef hij kritieken voor de Nieuwe Rotterdamsche Courant.

Hij kwam om het leven, toen het schip waarmee hij in juni 1940 naar Engeland trachtte te vluchten, werd getorpedeerd.

Hij had geen vrede met het gebrek aan ‘grootheid’ van zijn tijd en van de letterkunde, en vond voor zichzelf een oplossing in een combinatie van elementen van de klassieke oudheid en het christendom. Dit komt tot uiting in zijn laatste, cyclische bundel Tempel en kruis (1940), geschreven onder invloed van zijn langdurig verblijf aan de Middellandse Zee.

Het lezen van Marsmans kritisch proza is nog de moeite waard om het jeugdig elan dat eruit spreekt en zijn overtuigingskracht. Behalve poëzie en essayistisch proza schreef hij o.a. de roman De dood van Angèle Degroux (1933) en samen met Simon Vestdijk de roman in brieven Heden ik, morgen gij (1936).

WERK: (o.a.):

Poëzie : Penthesileia (1925); Paradise regained (1927); Witte vrouwen (1930); Voorpost (1931); Porta Nigra (1934).

Proza : De anatomische les (1926); Gerard Bruning, nagelaten werk (1927); De vliegende Hollander (1927); De lamp van Diogenes (1928); De vijf vingers (1929); Kort geding (1931); Herman Gorter (1937); Menno ter Braak (1939).


Inzendingen van deze schrijver

84 resultaten.

Terugkeer uit den Vreemde

poezie
2,3 met 14 stemmen 2.763
Dit gebied is een landstreek des doods
en de middag is grauw als de nacht...
ach, hoe lang heb ik niet gezocht
naar het pad van haar huis, naar haar tuin, ...

Brief aan een vriend

poezie
4,0 met 2 stemmen 511
Tracht, na uw vijftigste jaar,
langzaam te leren, dat het goed is
als de bladeren vallen;
de sterken worden dan toch nog lang niet gerooid; ...

Tweede voorschrift

poezie
5,0 met 2 stemmen 262
Wie kent zichzelf?
ga zitten in een nieuw gewelf
en neem een korte, scherpe stift
die voor de drift en 't vliegend weer ...

Voorschrift

poezie
Trek de woestijn in,
laat de karavaan
de groene rijkdom der oasen,
u zij de dorre oceaan ...

Het was donker

poezie
Het was donker,
hij lag op zijn bed.
hij had het raam op de haak gezet,
opdat het getij van de nacht...

Kerkhof te Carmona

poezie
5,0 met 3 stemmen 1.226
De doden liggen hier goed.

een jongen heeft mij er binnengeleid;
eerst rende hij naast mij en voor mij uit...

De zon hing laag.

poezie
5,0 met 4 stemmen 3.700
De zon hing laag.
tussen de witte muren
verbloedde goud en zwart
het avondrood....

Maannacht in Elche

poezie
De palmen staan recht en stil.

donkerblauw liggen de schaduwen neergeveld.
onder het staal van het firmament...

Utrecht

poezie
Geen stijl, maar des te meer karakter heeft de stad,
Een harde en benepen eigenzinnigheid,
Die zich de maat van alle dingen waant;
Een stugge sfeer, vol plotselinge volten - ...

De hand van de dichter

poezie
5,0 met 3 stemmen 2.455
Glazen grijpen en legen;
veel jagen en reizen;
vrouwen omhelzen en strelen;
strijden op felle paarden...

Voor het inslapen

poezie
In deze kleine kamer vind ik soms nog vrede.
al wat daarbuiten ligt heeft voor mij afgedaan;
wat rest mij nog, dan ‘Krieg und Frieden’ lezend,
tot mijn verwoeste dromen in te gaan?...

De liefde slaapt in haar hart

poezie
4,3 met 3 stemmen 3.890
"De liefde slaapt in haar hart
als de lente in de winterse grond
die in koude en duisternis wacht
als een vlinder in haar cocon....

Jaloezie

poezie
Laat mij de angel van 't venijn,
door argwaan in uw hart gedreven
uittrekken, en een felle pijn
de aanvang zijn van het genezen....

De vreemdeling

poezie
5,0 met 3 stemmen 4.054
Laat mij alleen.
dit is de tweesprong onzer wegen.
gij hebt mij tot de verste rand geleid.
maar keer hier om, ween niet....

Polderland

poezie
3,7 met 3 stemmen 3.629
Ik loop door ’t polderland
onder de helle regen;
oneindig is het land,
oneindig zijn de wegen,...

Twee vrienden

poezie
2,0 met 7 stemmen 4.117
De maan maakt de nacht tot een sneeuwwit veld.
een man heeft zijn vriend van zijn leven verteld:
er is door dit spreken een wonder gebeurd:
hun harten zijn zozeer eender gekleurd...

Aan de dood

poezie
1,5 met 20 stemmen 4.113
Dood
neem mij mee.
ik heb hier afgedaan.
ik wil op de rotsen te pletter slaan...

De vrouw van de zon

poezie
2,2 met 10 stemmen 3.550
'Ik zag een vrouw, die schreed
alsof zij nooit zou sterven.'
A. Roland Holst
Vrij en eeuwig,...

Verbittering

poezie
2,2 met 6 stemmen 2.551
De namen van wie eens mijn vrienden waren
werden tot as tussen mijn tanden, en ik spuw ze uit.
eenzaam schijnt men te moeten zijn in deze dode landen,
het leven dooft in kaars na late nachtkaars uit....

Regen

poezie
2,8 met 4 stemmen 3.883
De regen valt in de nacht
in het dal, tussen donkere bergen;
uw haar en uw handen zijn zacht,
maar waar, waar moet ik mij bergen...

Vlam

poezie
2,7 met 7 stemmen 3.782
Schuimende morgen
en mijn vuren lach
drinkt uit ontzaggelijke schalen
van lucht en aarde...

Afscheid van Japan

poezie
4,0 met 3 stemmen 2.069
De dag overweldigt de wijd-open ramen
met het morgenlichten der zee;
berglanden, vloten, eilanden zonder namen,
de kersentuinen van Jokohama...

Berusting

poezie
2,8 met 6 stemmen 2.497
Tussen dit ogenblik en mijn dood
ligt misschien een lang leven;
ook een groot?
de hoop daarop heeft mij allengs begeven;...

Slapende vrouw

poezie
3,2 met 4 stemmen 2.704
De onrust en de lichtbewogen
ontvanklijkheid van hare trekken
zijn weggewist en overtogen
door maanlicht, dat in zachte plekken...

Sterfbed

poezie
2,3 met 9 stemmen 3.481
Ik zie de zon nog in het venster staan
maar reeds vervaagt de schemering de uren.
ik weet dat het niet lang meer duren kan,
totdat ik met de dood alleen zal zijn....

Drie verzen voor een dode III

poezie
3,8 met 8 stemmen 2.345
Soms, dwalend over heuvels, hoor ik uwe stem. —
meestal op stille ongerepte plekken
waar de natuur nog iets gevangen houdt
van haar voormenselijke zuiverheid....

Drie verzen voor een dode II

poezie
2,1 met 11 stemmen 2.267
Een middag blind van zon. bloemen en dieren
rekken en wentlen zich in het verblindend licht.
over de heuvelen aan d'einder der rivieren
koepelt en straalt een blinkend vergezicht....

Drie verzen voor een dode I

poezie
2,1 met 7 stemmen 1.981
De avond daalt;
er valt een vage schemer.
ik zoek de vrede die de dag mij nam;
en onweerstaanbaar brengen mij mijn schreden...

De overtocht

poezie
2,2 met 10 stemmen 4.372
De eenzame zwarte boot
vaart in het holst van de nacht
door een duisternis, woest en groot,
de dood, de dood tegemoet....