inloggen

biografie: Hendrik Tollens

1780 - 1856

Henricus Franciscus (Caroluszoon) Tollens  [Rotterdam 1780 - Rijswijk 1856]

Tollens stamde uit een oud Vlaams geslacht.

 Hij bracht enige jaren door op een kostschool te Elten en

een groot deel van zijn jeugd  bij een oom in Amsterdam waar hij ook naar een Franse school ging.


Zijn vader had een verfhandel met penseelmakerij die Tollens zou uitbouwen tot een bloeiende zaak, hoewel daar aanvankelijk niet zijn prioriteit lag. Als veertienjarige moest hij terug naar Rotterdam om zijn vader in de zaak te helpen.


Na zijn werk wijdde hij zich ’s avonds aan het schrijven. Vooral het toneel wist hem al vroeg te bekoren en naast het vertalen van toneelstukken schreef hij zelf treurspelen. Het toneel bracht hem in contact met zijn geliefde. In 1800 trouwde hij tegen de zin van zijn vader met Gerbrande  Rivier, dochter van de toneelspeler Simon Rivier. Met haar kreeg hij een aantal kinderen wier lief en leed hij bezong in zijn gedichten. Na de dood van zijn oudste zoon en echtgenote trok hij zich met twee ongehuwde dochters terug op het Rijswijkse platteland, waar hij in 1856 overleed.


Gedurende een groot deel van de 19de eeuw is Tollens de lievelingsdichter van ons volk geweest. In populariteit werd hij misschien alleen door Cats overtroffen. ‘Toen Tollens drie jaar na het uitgeven van zijn laatsten bundel stierf, was het alsof er een lid uit ieders familie was gestorven, een volksvriend en weldoener des volks heengegaan’, noteerde Kalff.


Over de kwaliteit van het werk van Cats en Tollens oordeelt het nageslacht nu minder enthousiast dan hun tijdgenoten.



Inzendingen van deze schrijver

24 resultaten.

Wien Neêrlands bloed

poezie
3,5 met 26 stemmen 4.064
Wien Neêrlands bloed in d'ad'ren vloeit
Van vreemde smetten vrij
Wiens hart voor land en koning gloeit
Verheff' de zang als wij!...

Aan Filira.

poezie
Wat tooit ge met benijde vingren
Die schone boezem schoner op?
Wat vlecht ge blaadje, bloempje en knop,
En doet ze óm ‘t fladdrend rokje slingren,...

Bede

poezie
Streel en deel mijn ziel en zin,
God des wijns en god der min,
Wie ik offers wijde!
Deel me uw zoete gunsten mee ...

Raadgeving

poezie
4,0 met 2 stemmen 360
Minnaars, wilt ge uit vrijen gaan,
Trek de stoute schoenen aan,
Schud de kindse blooheid uit,
Maakt ze, die ontvlieden, buit;...

Op een zelfmoorder.

poezie
Hij dacht zich door een korte dood
Te redden uit zijn bange nood:
Hoe heeft hij zich bedrogen!
...

De eerste stap.

poezie
3,5 met 2 stemmen 588
Op de kruisweg van het leven
Is zo licht een valse tred,
Vrienden, in de grond gezet,
Die er nooit wordt uitgewreven;...

Mijne zangster.

poezie
4,0 met 2 stemmen 508
Wel dartel, zo als meisjes meest,
Doch op haar tijd bedaard;
Wel zorgloos, maar niet los van geest,
En min vrijmoedig dan bedeesd:...

Verjaardag

poezie
2,9 met 13 stemmen 3.148
Nimmer moegerende Tijd,
Voerman, die de wagen rijdt
Over bergen en door dalen!
Laat mij, laat mij adem halen:...

Raadgeving

poezie
3,8 met 8 stemmen 2.071
Minnaars! wilt ge uit vrijen gaan,
Trek uw stoutste schoenen aan,
Schud uw kindse bloheid uit,
Maak van uw meestresse uw' buit,...

Het roosje.

poezie
2,4 met 8 stemmen 1.844
Een jonge tuinman kweekte teder
Een roosje, dat zijn bloembed droeg;
Behoedde 't wel voor buiig weder,
En gaf het warmte en vocht genoeg....

De kleine bedelaarster

poezie
3,0 met 5 stemmen 1.717
Ik kom uit mijn dorpje: ik kom om wat brood;
Ik dool door het slijk en de slibber der straten;
Mijn kleed is gescheurd en mijn voeten zijn bloot;
Mijn moeder is krank en mijn vader is dood:...

Het rad van avontuur

poezie
3,8 met 5 stemmen 2.121
’t Noodlot draait zijn wentelent rad;
Rijdt en rolt de aardbol plat,
Bergen op en over holen;
’t Rost en jaagt en zwiert en giert,...

AAN TESTILIS

poezie
3,5 met 6 stemmen 1.055
Och, schone Testilis! waarom de min te ontvlieden,
Zo zoet, zo zalig voor ons hart?
Wilt ge aan het reinst gevoel, halsstarrig, weerstand bieden,
En vlamt gij op uw eigen smart? ...

BIJ DE DOOD VAN EEN KAMERMEISJE

poezie
4,1 met 10 stemmen 2.324
Zij was een wees, die vrienden had noch magen;
Zij was hier vreemd; zij kwam van wijd;
Zij kwam een dak, een leger vragen
En luttel brood voor trouw en vlijt. ...

DE WIJSGEER EN HET KIND

poezie
3,2 met 6 stemmen 1.429
De wijsgeer, in gepeins verloren,
Zwierf mijmrend langs zijn eenzaam pad:
Hij zocht geheimen na te sporen,
Die de Almacht hem verborgen had. ...

De liefde op het ijs

poezie
3,5 met 4 stemmen 2.075
De wintervorst vierde zijn lusten de toom
en vloerde met schotsen het meer en de stroom;
de veldvreugde ruimde voor de ijsvreugde plaats
en meertjes en stroompjes weerkaatsten de schaats....

Oene van Sneek

poezie
2,8 met 5 stemmen 1.981
‘ Zeg Griete, wat doet toch die traan op uw koon?
Wees lustig, lief bruidje, wees blij!
Ik neem u tot dochter, ik geef u mijn zoon,
zo kostlijk geen vrijer als hij!...

MIJNE VERZEN

poezie
3,8 met 12 stemmen 2.605
Zielloos staat gij, levenloos,
Zonder klem of zwier,
Zangen, uit mijn hart geweld!
Op het koud papier....

DROOM

poezie
2,7 met 17 stemmen 4.410
Aan Louise
Ik droomde deze nacht, dat, door de min verbonden,
Ik de uwe als Adam ware, als Eva gij de mijn’:
Ik weet niet welke snode zonden...

Voor mijn Hond

poezie
2,7 met 11 stemmen 3.217
Alard is dood. Een traan ontsprong mijne ogen,
Toen hij de zijne sloot;
Ik schaam mij niet: ik ben bewogen:
Alard is dood....

Bedelbrief

poezie
3,8 met 8 stemmen 2.860
Wij gaan met schaal en bussen rond
En kloppen aan in al de wijken.
De nood is klimmende in de stad
Geef, burgerlui! geef allen wat,...

Levenshulkje

poezie
3,3 met 18 stemmen 2.619
Levenshulkje! steek in zee,
Voer uw vrachtje naar de ree,
Die ginds opblaauwt uit de baren:
Kindje-lief! geluk in 't varen!...

Op de eerste tand van mijn jongstgeboren zoontje

poezie
3,5 met 24 stemmen 5.243
Triomf, triomf! Hef aan, mijn luit,
Want moeder zegt: de tand is uit!
Laat dreunen nu de wanden!
Eerst gaf Gods gunst het lieve wicht...

Bij het lijkje van een kind

poezie
3,2 met 21 stemmen 3.110
't Kruipend rupsje, moe gekropen,
Afgetobd in de enge cel,
Brak zijn kluisje fladdrend open,
Klapwiekte uit zijn dorre schel. ...