inloggen

biografie: Gerrit van de Linde

1808-1858

Gerrit van de Linde Jz.  (Rotterdam 1808 - Londen 1858)

Dichter die als `de Schoolmeester' bekend geworden is. Vanaf 1825 student in de theologie te Leiden. Na zijn deelname aan de tiendaagse veldtocht in het regiment jagers voltooide hij zijn studie niet. Door zijn losbandige levenswijze onmogelijk geworden vertrok hij in 1833  naar Engeland. In Londen kwam hij na een moeilijke tijd aan het hoofd van een kostschool te staan. Een voorbeeldige levenswandel en humane opvoedingsmethoden kenmerkten toen zijn optreden.

Met het Nederlands experimenteerde hij in humoristische verzen, die werden gepubliceerd in de almanak Holland van zijn vriend Jacob van Lennep. Van Lennep bracht deze gedichten na de dood van de dichter met een levensbericht (`Iets over de schrijver en zijn dichttrant') bijeen in de bundel Gedichten van den Schoolmeester (1859), die regelmatig herdrukt zouden worden. Deze poëzie, die grotendeels uit zgn. knittelverzen bestaat en waarvan vooral de `Natuurlijke historie voor de jeugd' populair werd, kan gezien worden als een tegenwicht voor de  levensernst van de dichter. Overigens schreef Van de Linde als student al parodistische verzen en humoristische brieven. De Schoolmeester bereikt zijn effect wanneer hij doorborduurt op zonderlinge gedachtenassociaties.

F.K.H. Kossmann verzorgde in 1959 een Keuze uit de Gedichten van den Schoolmeester, waarvan de inleidende studie nieuwe gegevens bevat, ontleend aan de brieven van Van Lennep en het hier te lande onbekend gebleven boek Reminiscences (1917) door Gérard van de Linde, de oudste zoon van de dichter. In 1975 verscheen een facsimile-uitgave van de Gedichten naar de zesde druk van 1872. De belangstelling voor de dichter nam nog toe door enkele brievenpublikaties, waarin o.m. de gebeurtenissen uit zijn Leidse tijd onthuld werden.

Uitgaven:

Gedichten van den Schoolmeester (1942), met inl. van C.J. Kelk; Waarde van Lennep, brieven van de Schoolmeester (1977), ingel. en toegel. door M. Mathijsen; M. Mathijsen, H. Eijssens en D. Welsink, Schandaal in Leiden (1978), brieven.


Inzendingen van deze schrijver

45 resultaten.

Schoolmeesters

poezie
4,2 met 26 stemmen 3.139
Hij die, - uit vrije keus - ,
En in zijn achter kamer,
Met hoofdpijn als een hamer,
En volgestopte neus,...

De ruiter

poezie
2,8 met 19 stemmen 2.349
Een Ruiter is een mens te paard,
Omtrent drie voet hoger dan een mens op aard,
En die zich somtijds vasthoudt aan de manen en somtijds aan de staart.
...

Staaltjes van ijdelheid

poezie
2,8 met 8 stemmen 1.764
Nos poma natamus.
Zo hopen dwaze paardevijgen,
Die, daar ze in 't stinkend stalvocht staan,
In hun vermeet'le drekhoop-waan...

Baanvegerslied

poezie
Leg reis aan! leg reis aan!
't Leven is een gladde baan.
Bittere borrels of melk en saffraan!
- Vegertje, bind mij mijn schaatsjes eens aan. - ...

Eieren

poezie
4,0 met 2 stemmen 304
Ofschoon men natuurlijk voor eieren eer naar een hen zou gaan,
Krijgt men echter geen goede eieren zonder een haan....

De slang

poezie
5,0 met 2 stemmen 360
Een slang
Is niet heel dik, maar naar proportie te lang;
Schoon sommige slangen, die van Amerika komen,
Bijna zo dik zijn als eikenbomen:...

Wekkers

poezie
3,4 met 5 stemmen 889
In 't onbekende Zuiën,
Waar men onder andere van klokken en pendules niet weet, mitsgaders van 't beieren, kleppen en luien,
Weten de horologiemakers natuurlijk met hun lege tijd geen raad,
En nemen daarom dienst als wekkers ten nutte van de Staat:...

De leeuw en de rat. Een fabel

poezie
Een bejaarde leeuw zat geweldig in het nauw;
Want hij had juist de jicht, en de jager was hem te gauw:
Hij was dus in een net gelopen, door vernuftige mannen,
Een week te voren, ten behoeve van ZEd. gespannen....

Voor- en nageslacht

poezie
3,6 met 10 stemmen 1.553
Voorgeslacht:
Ruige borst en brede schouders,
Leeuwenhart en adlaars oog:
Rijzig kroost van reuzenouders...

Voorheen en Thans

poezie
3,5 met 15 stemmen 3.304
Look here, upon this picture and on this.

Hoe minzaam speelt in 't herfstseizoen
Door 't ruisend woud het licht der maan....

Proeve van dichterlijke waarnemingen

poezie
4,3 met 6 stemmen 1.397
't Is een onwederlegbre waarheid.
- T.J. Kerkhoven.
Een onwederlegbre waarheid
Is het, dat bij middag klaarheid,...

Groot en klein

poezie
3,2 met 5 stemmen 1.455
ONDER de grond liggen, Goddome, koning en bedelaar,
Zonder complimenten en als broertje en zusje bij mekaar,
Maar je most er, God verdomme!
BOVEN de grond eens om komme....

De terugkomst van de zomer

poezie
4,0 met 6 stemmen 1.423
Zo is het warme weer in ’t eind teruggekeerd
En ziet men lieden, wier gezondheid was bezeerd
Door kou, zich in de gloed der zonnestralen koestren,
Niet langer in hun huis geklemd als Texelse oestren....

Op het ontvangen van nieuwe haring

poezie
3,1 met 10 stemmen 1.680
O Haring, met uw pekelsmaakje
O hartverkneutrend zeeziek snaakje,
Hoe dorstig, hoe gelukkig maak je
De maag, die van uw lekkers houdt. ...

Op Leidse held.

poezie
3,7 met 7 stemmen 1.262
Wij waren drie broers; doch daar ik gesneuveld ben in 't beleg van Leien,
Zo zijn we nu nog maar met ons beien....

De springhengst in de klaverwei

poezie
4,2 met 9 stemmen 1.514
De Springhengst in de klaverwei
Is in zijn amourettes vrij,
De kater ’s nachts op ’t hellend dak
Een gade zich kiest op zijn gemak...

Uitboezeming*

poezie
3,5 met 14 stemmen 2.687
- O kinderkens, wier lieve tred
Het hart ons in verukking zet,
Wanneer gij huppelt langs de vloer
En dwaalt als scheepjes zonder roer,...

De wol en het lam, een fabel (La Fontaine nagevolgd)

poezie
3,9 met 21 stemmen 4.408
Zeg eens, krullebol, sprak een wolf tot een lam bij een beek:
Waarom sta je daar zo te drinken alsof geen mens er naar keek?
't Wordt hoog tijd, dat ik eens kennis met je maak en wat nader spreek,
En dat zal heel wat anders zijn, dan met rammetjes te vrijen....

Brief

poezie
3,4 met 13 stemmen 2.508
Ik schrijf u met een treurend hart:
mijn maag, thans in een strik verward,
die al de slimmigheid der art-
senijkunst en aptekers tart,...

Onverschillige Jochem

poezie
3,8 met 14 stemmen 2.424
Hier ligt Jochem de Edammer in het graf,
Die, toen hij leefde, niets om de dood gaf;
En hij is zijn eigen gelijk gebleven
want nou geeft hij niets om het leven....

Overleden schuldeisers

poezie
3,9 met 11 stemmen 2.472
Hier liggen mijn crediteuren die mij zo godvergeten konden plagen,
En - liggen zij er niet - och God! dan wou ik dat ze er lagen!
...

De Dankbare Zoon

poezie
3,5 met 17 stemmen 2.655
Ik ben een zeer gelukkig kind,
Wanneer men dit bedenkt:
Mijn vader is mijn beste vrind,
Die mij schier alles schenkt:...

Engelse hoeren

poezie
3,5 met 23 stemmen 2.862
Als somtijds de boze lusten van het vlees je mogen kwellen
Zou ik je maar raden om je weet wel wat ik meen tot in Holland uit te stellen
Want de Engelse hoeren zal niemand je recommanderen
Ze liggen net als bevroren monumenten in de veren...

Op Matroos (Grafschrift)

poezie
3,2 met 15 stemmen 2.092

Ik lig hier als een varken in mijn kist, potverblommen!
Ik heb al veel beleefd; maar zo iets is mij nog nooit overkommen.
...

Advertentie van de Schoolmeester

poezie
3,5 met 12 stemmen 2.154
O Neêrland! stuur toch, blij te moe,
Uw kroost naar mijn collèzie toe,
De beste school die ooit bestond
Op ons gezellig waereldrond....

De ezel

poezie
3,5 met 26 stemmen 3.613
Een ezel is een heer met een staart,
Die hij van achteren draagt, als een paard.
Het verschil tussen ezels en geleerde doktoren
Zit hem soms minder in 't hoofd dan wel in de oren....

Het kalf

poezie
3,3 met 12 stemmen 1.916
Het kalf
Kent een natuurkundige maar half
Daar er geen tijd is om het te bestuderen,
zo gauw is het uit de kleren...

De Hond

poezie
3,6 met 21 stemmen 2.464
Een hond is vermaard
Om zijn gezellige aard
En 't kwispelen van zijn staart.
Zijn neus, doorgaans rond,...