inloggen

biografie: Jacob Cats

1577-1660

Jacob Cats (Brouwershaven 1577 - Den Haag 1660)

Cats werd in 1577 in Brouwershaven (Zeeland) geboren. Hij overleed in 1660 in het huis in Den Haag dat we nu het Catshuis noemen.

Cats was een bemiddeld man. Hij genoot veel aanzien: hij heeft het hoge ambt van Raadpensionaris van Holland bekleed. Zijn grootste bekendheid kreeg hij door zijn voor iedereen toegankelijke gedichten.

Enkele voorbeelden van zegswijzen die aan Cats’ werk zijn ontleend zijn:
Al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding.

Het puntje van mijn gauwe pen is ‘t felste wapen dat ik ken.

Ooit was hij zeer populair, men spreekt zelfs wel van ‘Catsbijbel’ - zijn (sterk moraliserende) werk werd in vele gezinnen aan tafel voorgelezen. Wat  nu nog van waarde is zijn zijn verhalen op rijm als Het Spaens Heidinnetje en zijnde emblematabundel: Sinne- en Minnebeelden.
[Een emblematabundel is een dichtbundel met illustraties; de tekst is vaak nogal prekerig.]


Inzendingen van deze schrijver

33 resultaten.

Wilt gij bemind en eerlijk leven?

poëzie
3,3 met 70 stemmen 13.240
Wilt gij bemind en eerlijk leven? Dan wil ik u een regel geven. Vier dingen dient gij wel te weten: Geleden onrecht s...

Lof op de Hollandse boter

poëzie
3,0 met 41 stemmen 9.910
Al wat in oude tijd van boter is geschreven, Daar ben ik niet gezind mijn zegel toe te geven; Niet ene van de hoop e...

Eerste Trouw

poëzie
3,7 met 7 stemmen 2.195
Als van twee gepaarde schelpen D’ene breekt, of wel verliest, Niemand zal u kunnen helpen — Hoe men zoekt, hoe na...

AL DRAAGT DE AAP EEN GOUDEN RING / ZO IS HET TOCH EEN LELIJK DING

poëzie
4,0 met 1 stemmen 2.709
Al heeft de sim een gulden rok, Zo is 'et toch maar enkel jok; Want schoon zij met een grote pracht, Wordt deftig in...

Van de drank

poëzie
4,2 met 9 stemmen 2.008
De wijn is voor de mens en voor de rapste geesten, Maar water uit de beek ten dienste van de beesten, Al wat de wijnga...

ZO VORST, ZO VOLK

poëzie
4,0 met 1 stemmen 1.239
Zie doch eens: in deze poel Was te voren geen gewoel, Geen geruchte, geen geschil; Alle dingen waren stil, Al de vog...

Grijpt gij 't wel, zo is 't maar spel

poëzie
4,0 met 3 stemmen 2.360
Het brandhout en de min zijn twee verscheiden taken; Maar op gelijke voet door ieder aan te raken. Want, of men naar...

Tafelwetten

poëzie
3,4 met 5 stemmen 5.466
 1. Houd dit voor d' eerste tafelwet, zit waar de waard u      nederzet.  2. Doch of ge staat of dat ge zit, maa...

Grijpt gij 't wel, zo is 't maar spel

poëzie
3,5 met 2 stemmen 3.786
Het brandhout en de min zijn twee verscheiden taken; Maar op gelijke voet door ieder aan te raken. Want, of men naar...

Behartenswaardige les van vader Cats

poëzie
3,2 met 19 stemmen 2.333
Gelukkig is de mens, die als hij gaat te bed, Zijn rekening met God gedurig effen zet. Gelukkig is de mens, die, als h...

Wilt gij een hups, een rustig wijf?

poëzie
3,4 met 12 stemmen 3.337
Wilt gij een hups, een rustig wijf? Neem eerst uit Nederland het lijf, Neem dan nog tot zo weerde pand Het aangezicht...

Van de drank

poëzie
3,5 met 14 stemmen 4.891
De wijn is voor de mens en voor de rapste geesten, Maar water uit de beek ten dienste van de beesten, Al wat de wijnga...

Sorgh-vliet

poëzie
3,5 met 13 stemmen 4.926
Ik wil hier mijnen geest in vrijheid laten zweven, En laat, al die het lust, bij vorst of prinsen leven; Want die een...

’T IS KUNST TE LEVEN

poëzie
3,7 met 26 stemmen 8.476
Zie, hoe de wereld gaat: waar twee gezellen vissen: Heeft dikmaal een het nut, en d’ander moet het missen: Een lacht...

Het nieuwe jaar is hier

poëzie
3,5 met 17 stemmen 6.002
Het nieuwe jaar is hier; het aardrijk gaat ontsluiten, De botten puilen uit, de bomen zullen spruiten, Het kruid en we...

Ouderdom en buitenleven

poëzie
3,7 met 23 stemmen 7.750
Het is geen klein vermaak, te zitten met een boekje Omtrent een groene laan, of in een eenzaam hoekje, Te lezen enig w...

KREPEL WIL ALTIJD VOORDANSEN

poëzie
3,6 met 14 stemmen 5.420
Lestmaal kwam ik in een veld, Waar een ieder was gesteld Tot een uitgelaten vreugd Naar de wijze van de jeugd; Jonge...

't Neemt toe, men weet niet hoe

poëzie
3,3 met 30 stemmen 6.833
Laatst ging ik in de hof, daar schreef ik op een linde, Ik sneed in een pompoen de naam van mijn beminde; Het sch...

't Vlucht, krijgt 't lucht

poëzie
3,6 met 28 stemmen 9.415
Waar dat de Maagdom ligt, ging Els haar voedster* vragen, De min* dacht, zeg ik 't niet, zij mocht daar van gewagen...

’T ZIJN STERKE BENEN, DIE WEELDE DRAGEN

poëzie
3,4 met 32 stemmen 9.401
Wanneer het ijzer gloeit te midden in de kolen, Bevochten van de vlam, en in het vuur verholen, Dan buigt het als een...

De netten van de spin

poëzie
3,3 met 15 stemmen 5.850
De netten van de spin, die in de vensters hangen, En kunnen maar alleen de kleine muggen vangen: De wespe met de bij,...

LAAT UW LICHT SCHIJNEN ONDER DE MENSEN

poëzie
3,7 met 15 stemmen 4.806
Vrienden, het zijn nutte zaken Dat er aan het dorre strand Staat een hoog, een vurig baken, Dat gehele nachten brandt...

IS ’T OOG VERRAST, ’T BEEST IS IN LAST

poëzie
3,4 met 10 stemmen 4.658
Beziet, het moedig dier de Leeuwe staat gebonden, Omdat men zijne aard ten leste heeft gevonden: Ach! Sampson is gevat...

WAT HANGT HIJ AAN EEN ANDER MAN

poëzie
3,5 met 19 stemmen 4.377
Dank hebt, o wijngaard, oude stam, dat ik een reis zo verre kwam Dat ik mijn eigen wortel had, En zoog voortaan mijn...

ZOUT HOUDT

poëzie
3,4 met 16 stemmen 4.482
Als de slakke komt gekropen, Hier en ginder, door het huis, ’t Is al met haar slijm bedropen, Niet een kamer blijft...

HET MINNEN IS EEN ZELDZAAM SPEL

poëzie
3,2 met 31 stemmen 6.046
Het minnen is een zeldzaam spel, Het brengt de mensen in gekwel, het is een los en loze vond', het is een wezen zonde...

Een rijk van dwang en duurt niet lang

poëzie
4,4 met 9 stemmen 4.050
Als de most*, te nauw bedwongen, Lijdt en worstelt, lijdt en zucht, Zonder adem, zonder lucht, Zie, dan doet hij vree...

VRIJT, WAAR JE ZIJT

poëzie
3,5 met 15 stemmen 7.104
Daar is een vis van ouds bekend, Die blijft niet in zijn element; Want als een visser, of zijn maat, Op deze vis uit...

Niet en kan er beter passen, als dat 't samen is gewassen

poëzie
3,6 met 24 stemmen 5.869
Il n’y a que les premiers amours* Als van twee gepaarde schelpen D’ ene breekt, of wel verliest, Niemand zal u...

VOLWASSEN APPEL EN RIJPE PEER, ZIJGT LICHT TER NEER

poëzie
3,8 met 30 stemmen 6.759
Indien je minnen wilt, en dat met korte zwieren, En stelt u zinnen nooit op al te jonge dieren; Te licht, helaas, te l...
Meer van deze schrijver...