inloggen

biografie: P.C. Boutens

1870 - 1943

Boutens, Pieter Cornelis  [Middelburg 1870- Den Haag 1943]

 

Zijn ouders waren streng protestants.

Godsdienstige verwikkelingen in zijn omgeving vervreemdden hem al in zijn jeugdjaren  van het geloof. Zijn zwakke gezondheid leidde tot vereenzaming.

Op 18-jarige leeftijd vertaalde hij Plato’s Symposion: zijn uitgangspunt voor zijn eigen opvattingen over liefde en erotiek. Hij studeerde tegen de wens van zijn vader klassieke letteren en heeft meerdere jaren als leraar gefunctioneerd, waarna hij ambteloos burger werd.

 

Zijn debuut Verzen (1898) laat  aansluiting zien  bij het ‘sensitivisme' van Gorter.

Het hoogtepunt van beeldkracht en lyriek is Stemmen (1907).

In het gedicht Beatrijs (1908) gaf hij een moderne versie van het middeleeuwse verhaal over de kloosterzuster die in de wereld terugkeert vanwege haar liefde voor een ridder. Boutens' versie speelt zich af op het ritme van de natuur in een typisch Hollands landschap. Door het ontbreken van het zondemotief heeft het gedicht niet de tragische spanning van het origineel. Het boeit vooral door de romantische lieflijkheid en de lyrische betovering. De Beatrijs werd Boutens' populairste gedicht, vaak herdrukt en veelvuldig voorgedragen.

Met Carmina (1912) beginnen de gedichten waarin vele lezers te veel ‘geest' en te weinig ‘gevoel' lazen.

Boutens' levensleer gaat berusten op een eclectisch platonisme. De schoonheid is voor hem het deel van de uitverkorene, die er door de liefde heen geleid wordt. Eros is daarbij zowel leidsman als eeuwig doel. Parallel met deze ideeënleer lopen zijn opvattingen over de homofiele liefde, die de macht heeft kunstenaars te bezielen, zoals Plato zelf en Sappho. Boven christelijke opvattingen over zonde en schuld voelt Boutens zich als dichterlijke uitverkorene verheven.

In latere bundels (vooral Zomerwolken, 1922) treft men een meer christelijk georiënteerde religiositeit aan. Zijn laatste bundel, Tusschenspelen (1942), getuigt opnieuw van zintuiglijkheid  en maakt gebruik van concrete beelden.

 

Naast werk van Plato en Sappho heeft Boutens ook Griekse tragedieschrijvers vertaald, en van Homerus de Odyssee en een deel van de Ilias.

 

Enkele werken:

Praeludiën (1902)

Spel van Platoons leven (1908)

Vergeten liedjes (1909)

Lente-maan (1916)

Strophen uit de nalatenschap van Andries de Hoghe (1919)

Sonnetten (1920)

Oud-Perzische kwatrijnen (1930)

Bezonnen verzen (1931)

Honderd Hollandsche kwatrijnen (1932)


Inzendingen van deze schrijver

87 resultaten.

Rosengarten

poezie
3,4 met 7 stemmen 1.268
Berlijn
Ik heb iets bijna schoons aanschouwd
Hier waar de jacht der oppervlakkigheid
Al schone dingen veil voor goud...

Kind der aarde

poezie
2,7 met 898 stemmen 124.876
Nu kom ik elke nacht, Moeder, slapen bij u thuis:
Geen afstand in de avond scheidt mij van uw liefdelichte huis.
Voorgoed uit al Gods sterren ken ik de eigen moeder mijn:
Daar is niets in de wijde heemlen als uw ogenschijn....

Sterrenhemel

poezie
3,2 met 10 stemmen 2.496
Nu kunt gij veilig slapen gaan,
Nu al de heemlen openstaan:
Ziel, wier verlangen elke donkre wand
In ster aan ster doorzichtig brandt,...

In de mist

poezie
2,0 met 2 stemmen 2.030
De zon wordt onverbeeldbaar schoon
Boven de mist die houdt omhangen
Der wereld windestille woon
In dit vertederd dagenlang verlangen. ...

In 't huis van Smart

poezie
4,0 met 7 stemmen 2.255
In 't huis van Smart, waar ik belandde
Bij 't jammerlijkste dansjolijt,
Zag 'k Zorg en Ouderdom en Spijt
Dansen of zij 't van buiten kenden....

Op de thuisreis

poezie
3,5 met 12 stemmen 2.318
In het stergedoofde Zuiden,
In het vroeg ondiepe licht
Bleekt een grote wassen maan,
Als een droom niet meer te duiden,...

Heimelijk verlangen

poezie
3,6 met 8 stemmen 2.049
Die man lijkt mij godengelijk te wezen,
Die van tegenover gezeten toehoort
Hoe gij vlak nabij in uw zoete stemval
Over en weer praat ...

Het geredde kind

poezie
4,5 met 2 stemmen 450
‘Gij kunt niet raden met wat liefde wonderbaar
De grote diepe zee ik minnen moet,
Sinds, vader, gij met eigen lijfsgevaar
Mij opbracht uit haar vloed....

De zee was die dag

poezie
5,0 met 2 stemmen 602
De zee was die dag een wonder
Van blauwe eindeloosheid onder
Het luchtedak van kristallijn,
Onder de hemeltuin vol zonneschijn....

Daar is een lied...

poezie
3,7 met 3 stemmen 904
Daar is een lied dat 'k zingen moet -
O de avondzon op 't lentegras! -
Eer de onontkoombre dood voorgoed
Mijn stille lippen vult met as....

De ruchtige belijders van een naam

poezie
4,5 met 2 stemmen 301
De ruchtige belijders van een naam
Zijn grif ook tot verloochenen bekwaam.
Die `t onuitspreeklijke niet leert verzwijgen,
Verslingert tussen ijdel woordgekraam....

Leeuwerik

poezie
4,7 met 3 stemmen 482
Blijft gij nooit één blanke uchtend,
Leeuwrik, zingen hier beneên,
Die uw nachtlijk nest ontvluchtend
Door de zilvren neevlen heen ...

In de sluis

poezie
4,0 met 2 stemmen 604
Lief, ontwaak: de late sterren doven
In de koele morgenzucht,
En de leeuwrik uit onzichtbre hoven
Voer al door de lage lucht....

Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren

poezie
LXIV

Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren,
Worden de sterren in de nacht geboren,...

Bij een dode

poezie
4,0 met 2 stemmen 1.236
Lief ik kan niet om hem wenen,
Waar hij stil en eenzaam ligt.
In het schoon doorzichtig stenen
Masker voor zijn aangezicht...

Aan de Hermes van Praxiteles

poezie
4,0 met 3 stemmen 404
Zoals een man na jaren wedervindt
Oudtere relikie, zijn jonge beeld:
Onder de blonde val van vlossen weeld'
Dat zuiver oog dat God in moeder mint, -...

Kussen van uw lippen en uw ogen

poezie
Kussen van uw lippen en uw ogen,
Zachte daden uwer handen,
Zoals koele wateren getogen
Door de tuinen dezer landen,...

Ogen

poezie
4,0 met 2 stemmen 641
De schemer die gestadig
Over mijn ogen dicht,
Breekt als een wolk weldadig
In dauw van aldoorvloeiend licht....

AFSCHEID

poezie
5,0 met 2 stemmen 1.697
Hier ben ik weer,
De najaarszon die wolkgedoofd
Het bronzen loof in ’t hoge hout
Boven ons hoofd...

Aan zee

poezie
4,0 met 4 stemmen 590
O te luistren naar de zee,
Tot de ziel ga fluistren mee:
Tot haar zwijgen
‘t Wonderwoord...

Nu dat wij naar buiten treden

poezie
4,5 met 2 stemmen 530
Nu dat wij naar buiten treden
vredigen in het nieuwe heden
nu hangt de lucht vol van waaiende
lichte dingen, onbeladene...

Liedje van de straat

poezie
Hoe kom ik weg van leed en lust?
Hoe vind ik één uur aan uw kust,
Vergetelheid, slaapdiepe rust?
...

Gij zijt het midden maar van dit gedicht

poezie
Gij zijt het midden maar van dit gedicht:
Een zelfvolmaakt, goddelijk gaaf fragment,
Maar in de tijd zonder begin of end
Met al wat al-schoon door dit donker licht:...

Gestoorde eenzaamheid

poezie
Wij bleven onveranderd trouw aan 't heden;
Zij zijn het, die nu bij ons willen zijn,
Zich redden uit hun donker en 't verleden
In onze zaalge avondschijn....

Leed en geluk

poezie
Leed is het kleed
Dat ziel niet aflegt vóor zij het versleet,
Een kleed met 't slapengaan niet uit te trekken.
En al uw warmgevoerde pracht...

In de mist

poezie
De zon wordt onverbeeldbaar schoon
Boven de mist die houdt omhangen
Der wereld windestille woon
In dit vertederd dagenlang verlangen....

Gestoorde eenzaamheid

poezie
2,4 met 5 stemmen 1.545
Wij bleven onveranderd trouw aan 't heden;
Zij zijn het, die nu bij ons willen zijn,
Zich redden uit hun donker en 't verleden
In onze zaalge avondschijn....

Mijn kind, ik ben niet rijk

poezie
4,1 met 8 stemmen 1.681
Mijn kind, ik ben niet rijk,
Al ben ik niet zo arm als 'k lijk.
O, al bezit wordt wonderlijk,
Zodra men komt te leren...

Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren

poezie
4,0 met 5 stemmen 1.673
Waar tijd en eeuwigheid elkaar beroeren,
Worden de sterren in de nacht geboren,
Vuurbloemen die de rijzendranke roeren
Van donkre aardtochten naar Gods ooglicht boren....

Avondwandeling

poezie
3,3 met 6 stemmen 1.229
Wij hebben ons vandaag verlaat!
Pas bij de laatste brug
Waar 't voetpad tussen 't gras vergaat,
Daar keerden wij terug....